MPSC Previous Year Question Paper
महाराष्ट्र गट-क सेवा संयुक्त पूर्व परीक्षा 2019
प्रश्नपत्रिका, उत्तरतालिका आणि विषयनिहाय प्रश्न विश्लेषण
Prelims 2019 · 100 प्रश्न · 100 गुणMPSC Group C Prelims 2019 Question Paper PDF, महाराष्ट्र गट-क पूर्व परीक्षा 2019 प्रश्नपत्रिका, उपलब्ध उत्तरतालिका आणि 100 प्रश्नांचे Subject-Wise व Topic-Wise Analysis येथे पाहा.
01 परीक्षेची माहिती (Exam Overview)
| परीक्षेचे नाव | महाराष्ट्र गट-क सेवा संयुक्त पूर्व परीक्षा 2019 (Maharashtra Group-C Services Preliminary Examination 2019) |
| जाहिरात क्रमांक | 06/2019 |
| परीक्षा दिनांक | 16 जून 2019 |
| एकूण प्रश्न | 100 |
| एकूण गुण | 100 |
| परीक्षा वेळ | 1 तास (60 मिनिटे) |
| नकारात्मक गुण | प्रत्येक चुकीच्या उत्तरासाठी 1/4 (0.25) गुण |
02 प्रश्नपत्रिका व उत्तरतालिका (Question Paper & Answer Key PDF)
प्रश्नपत्रिका PDF: MPSC Group C Prelims 2019 ची प्रश्नपत्रिका पाहण्यासाठी किंवा डाउनलोड करण्यासाठी खालील बटणे वापरा. 2019 साठी आयोगाने 18 जून 2019 रोजी पहिली उत्तरसूची प्रसिद्ध केली होती.
PDF दिसत नसल्यास वरील VIEW PDF बटणावर क्लिक करा किंवा DOWNLOAD PDF वापरा.
03 विषयानुसार प्रश्नसंख्या (Subject-Wise Question Count)
| विषय | प्रश्नसंख्या |
|---|---|
| चालू घडामोडी | 15 |
| राज्यशास्त्र व शासनप्रणाली | 10 |
| इतिहास | 15 |
| भूगोल व पर्यावरण | 15 |
| अर्थव्यवस्था | 15 |
| सामान्य विज्ञान | 15 |
| अंकगणित व बुद्धिमत्ता चाचणी | 15 |
| एकूण | 100 |
04 विचारलेल्या प्रश्नांचे विषयानुसार व Topicwise प्रश्नविश्लेषण पहा (Topic-Wise Analysis)
खालील सात विषयांपैकी कोणत्याही विषयावर क्लिक करा. त्या विषयातील प्रश्न क्रमांक आणि प्रश्नांचा संक्षिप्त आशय लगेच पाहता येईल.
1. चालू घडामोडी (Current Affairs)15 प्रश्न · प्र. 1 ते 15
पर्यावरण व प्रदूषण निर्देशांक
- प्र. 1Greenpeace आणि AirVisual यांच्या अहवालानुसार सर्वाधिक प्रदूषित शहरांची क्रमवारी.
जागतिक घडामोडी व आंतरराष्ट्रीय संस्था
- प्र. 2कझाकस्तानच्या राजधानीचे अस्ताना वरून नूर-सुलतान असे नामकरण.
- प्र. 12संयुक्त राष्ट्रसंघाचे सरचिटणीस अँटोनियो गुटेरेस यांच्याशी संबंधित विधाने.
पुरस्कार, सन्मान व चित्रपट
- प्र. 32019 मधील पद्म पुरस्कार विजेते आणि पुरस्कार श्रेणींची जुळणी.
- प्र. 4सेऊल शांतता पुरस्कारासंबंधी विधाने.
- प्र. 1091 व्या ऑस्कर पुरस्कारांतील श्रेणी व चित्रपट यांची जुळणी.
- प्र. 152018 आणि 2019 या दोन्ही वर्षांसाठी एकत्र जाहीर झालेले साहित्य क्षेत्रातील नोबेल पुरस्कार.
क्रीडा घडामोडी
- प्र. 5100 ATP एकेरी विजेतेपदे जिंकणारा दुसरा पुरुष टेनिसपटू.
- प्र. 8भारताने 2018 चा 19 वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक कितव्यांदा जिंकला.
पुस्तके, लेखक व व्यक्तीविशेष
- प्र. 6पुस्तके आणि लेखक यांची जुळणी.
- प्र. 112018 च्या संयुक्त संरक्षण सेवा परीक्षेत मुलींमध्ये प्रथम आलेल्या श्रुती श्रीखंडेचे शहर.
शासकीय योजना व पायाभूत सुविधा
- प्र. 7मुंबई-अहमदाबाद बुलेट ट्रेन प्रकल्पातील जपानचे तांत्रिक साहाय्य व कर्ज.
- प्र. 9पाकयोंग विमानतळाचे सिक्कीममधील पहिले व भारतातील 100 वे विमानतळ म्हणून वैशिष्ट्य.
- प्र. 13मिशन इंद्रधनुष्य: बालके व गर्भवती महिलांसाठी लसीकरण.
नागरी विमानवाहतूक
- प्र. 14IATA चे पूर्ण रूप आणि स्पाईसजेटची IATA सोबतची भागीदारी.
2. राज्यशास्त्र व शासनप्रणाली (Polity & Governance)10 प्रश्न · प्र. 16 ते 25
राज्यपाल व राज्य कार्यकारी मंडळ
- प्र. 16राज्यपालांचे विधानमंडळाशी नाते, कार्यकाळ व पदावरून दूर करण्यासंबंधी विधाने.
- प्र. 22राज्याच्या महाधिवक्त्याचा राजीनामा कोणाकडे सादर केला जातो.
निवडणूक आयोग व केंद्र-राज्य संबंध
- प्र. 17राज्य निवडणूक आयोगाचे अधिकार व राज्य निवडणूक आयुक्तांना पदावरून दूर करण्याची तरतूद.
- प्र. 18सरकारिया आयोगाच्या शिफारशी: अनुच्छेद 356, राज्यपाल पद व त्रिभाषा सूत्र.
विधिमंडळ व संविधान सभा
- प्र. 19विधानपरिषद निर्माण करण्यासाठी अनुच्छेद 169 मधील राज्य विधानसभेच्या ठरावाची अट.
- प्र. 20संविधान सभेतील प्रमुख व्यक्ती व पदे यांची जुळणी.
पंचायतराज व मूलभूत अधिकार
- प्र. 2173 व्या घटनादुरुस्तीतील ग्रामसभा, पंचायती, आरक्षण व निवडणुकांशी संबंधित कलमे.
- प्र. 23अनुच्छेद 32 अंतर्गत उपलब्ध प्राधिलेखांमध्ये समाविष्ट नसलेला आदेश.
मार्गदर्शक तत्त्वे व न्यायिक नियंत्रण
- प्र. 24अनुच्छेद 39 मधील तरतुदी आणि अनुच्छेद 40 मधील ग्रामपंचायत संघटनेतील फरक.
- प्र. 25प्रशासनावरील न्यायालयीन नियंत्रणाचा मुख्य उद्देश.
3. इतिहास (History)15 प्रश्न · प्र. 26 ते 40
ब्रिटिश प्रशासकीय धोरणे व गव्हर्नर जनरल
- प्र. 26लॉर्ड डलहौसीचे कार्य: रेल्वे, सार्वजनिक बांधकाम, तार व टपाल व्यवस्था.
- प्र. 36ब्रिटिश काळातील रयतवारी पद्धत सुरू असलेले मद्रास व मुंबई प्रांत.
- प्र. 38भारत सरकार कायदा 1935 मधील मतदारसंघ, संघीय न्यायालय व उच्चायुक्त पदासंबंधी तरतुदी.
शिक्षण व संस्थांची स्थापना
- प्र. 27भारतीय वैज्ञानिक अभ्यास परिषदेच्या स्थापनेचे ठिकाण: कलकत्ता.
महाराष्ट्रातील राजकीय संघटना व राष्ट्रीय काँग्रेस
- प्र. 281852 मध्ये महाराष्ट्रात स्थापन झालेली पहिली राजकीय संघटना: बॉम्बे असोसिएशन.
- प्र. 34भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसच्या चौथ्या अधिवेशनाचे ठिकाण: अलाहाबाद.
- प्र. 39भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसच्या स्थापनेत सहभागी नेत्यांची ओळख.
सामाजिक व धार्मिक सुधारणा चळवळी
- प्र. 291867 मध्ये मुंबईत प्रार्थना समाजाची स्थापना करणारे डॉ. आत्माराम पांडुरंग.
- प्र. 30अंध, पांगळे व कुष्ठरोग्यांची सेवा करणारे समाजसुधारक डॉ. भाऊ दाजी लाड.
- प्र. 35महात्मा ज्योतिबा फुले यांच्या मुलींच्या शाळेसाठी मदत करणाऱ्या व्यक्ती.
- प्र. 37महर्षी विठ्ठल रामजी शिंदे सहभागी असलेले पार्वती, वाई गणपती व वायकोम सत्याग्रह.
- प्र. 40स्त्री सुधारक व त्यांचे कार्य: ताराबाई शिंदे, तान्हूबाई बिर्जे, पंडिता रमाबाई व रमाबाई रानडे.
क्रांतिकारी चळवळी व 1857 चा उठाव
- प्र. 31जॅक्सन खून प्रकरणात फाशी झालेल्या कृष्णाजी गोपाळ कर्वे व विनायक नारायण देशपांडे.
- प्र. 331857 च्या उठावाचे परिणाम: कंपनी राजवटीचा अंत व सैन्याची पुनर्रचना.
आधुनिक भारतातील साहित्य व कवी
- प्र. 32आधुनिक भारताचे पहिले राष्ट्रीय कवी म्हणून एच. व्ही. डेरोझिओ यांची ओळख.
4. भूगोल व पर्यावरण (Geography & Environment)15 प्रश्न · प्र. 41 ते 55
महाराष्ट्राचा प्राकृतिक भूगोल व लघुउद्योग
- प्र. 41सर्वाधिक जलविद्युत निर्मिती करणाऱ्या पश्चिम घाटातील पश्चिमवाहिनी नद्या.
- प्र. 42महाराष्ट्रातील चादर, हिमरू शाल, लाकडी खेळणी व सिल्क साडी या लघुउद्योगांची ठिकाणांशी जुळणी.
- प्र. 47सातमाळा-अजिंठा व शंभू-महादेव डोंगररांगांमुळे वेगळी होणारी नदीखोरी.
- प्र. 48महाराष्ट्राच्या उत्तरेस सातपुडा पर्वतरांग व पूर्वेस गाविलगड टेकड्या.
राष्ट्रीय उद्याने, किल्ले व मृदा
- प्र. 43ताडोबा, पेंच, नवेगाव व गुगामल राष्ट्रीय उद्याने आणि संबंधित जिल्हे.
- प्र. 44ब्रिटिशांनी 'पूर्वेकडील जिब्राल्टर' म्हटलेला रायगड किल्ला.
- प्र. 45भारतात सर्वाधिक क्षेत्र व्यापणारी गाळाची मृदा.
भारताचा प्राकृतिक भूगोल व स्थलांतर
- प्र. 46समांतर व काटकोनात छेदणाऱ्या रस्त्यांचे बुद्धिबळ-पट्टी वस्ती प्रारूप.
- प्र. 49हुगळी नदी ही गंगा नदीची वितरिका असल्याची ओळख.
- प्र. 50असाह्य परिस्थितीमुळे होणाऱ्या स्थलांतरामागील अपकर्षण किंवा ढकल घटक.
- प्र. 51भारताचे प्रमुख बॉक्साईट उत्पादक राज्य: ओडिशा.
- प्र. 55जगातील सर्वात मोठा त्रिभुज प्रदेश: सुंदरबन.
जलविद्युत व कृषी क्रांती
- प्र. 52ऑपरेशन फ्लड योजना आणि दुग्ध उत्पादन / श्वेतक्रांती यांचा संबंध.
- प्र. 53शिवसमुद्रम येथील भारतातील पहिले जलविद्युत केंद्र आणि कावेरी नदी.
आर्थिक भूगोल व व्यवसायांचे प्रकार
- प्र. 54वकील, वाहतूक, पिठाची गिरणी व शिकार यांचे आर्थिक क्रियांच्या प्रकारांशी वर्गीकरण.
5. अर्थव्यवस्था (Economics)15 प्रश्न · प्र. 56 ते 70
शासकीय अर्थव्यवस्था, लेखापरीक्षण व अर्थसंकल्प
- प्र. 56लेखापरीक्षण कार्यक्रमाचे प्रकार व स्वरूप.
- प्र. 58शासनाची प्राप्ती खर्चापेक्षा कमी दर्शविणारे तुटीचे अंदाजपत्रक.
- प्र. 68शासकीय अर्थसंकल्पाचे प्रकार.
ग्रामीण विकास, दारिद्र्य व औद्योगिक धोरण
- प्र. 57एकात्मिक ग्रामीण विकास कार्यक्रमाचे लाभार्थी.
- प्र. 591956 चे औद्योगिक धोरण व 1955 ची कर्वे समिती.
महाराष्ट्राची कृषी धोरणे व बँकिंग
- प्र. 60महाराष्ट्राचे सेंद्रिय शेती धोरण, कृषी संजीवनी योजना व कृषी पायाभूत गुंतवणूक कार्यक्रम.
- प्र. 61व्यापारी बँकांची कार्ये, ठेवी व पतपैसा निर्मितीशी संबंधित विधाने.
लोकसंख्या, वित्त व राजकोषीय धोरण
- प्र. 62भारतातील उच्च जन्मदरास कारणीभूत सामाजिक घटक.
- प्र. 63केंद्र पातळीवरील आर्थिक साधनसामग्रीचे वाटप करणारा वित्त आयोग.
- प्र. 64भारतीय अर्थव्यवस्थेतील राजकोषीय धोरणाचे घटक: कर व करेतर महसूल.
- प्र. 66साक्षरता हा मानवी संसाधन विकासाचा निर्देशक असल्याची संकल्पना.
- प्र. 67तुटीच्या वित्तपुरवठ्यामुळे किंमत पातळीत होणारी वाढ.
- प्र. 69लोकसंख्येची घनता दर चौरस किलोमीटरमध्ये मोजण्याची पद्धत.
आंतरराष्ट्रीय व्यापार
- प्र. 65जागतिक व्यापार संघटनेची स्थापना, उद्दिष्टे व संस्थापक सदस्य.
- प्र. 70कच्च्या तेलानंतर भारताच्या महत्त्वाच्या आयात घटकासंबंधी आर्थिक पाहणी 2016 मधील प्रश्न.
6. सामान्य विज्ञान (General Science)15 प्रश्न · प्र. 71 ते 85
भौतिकशास्त्र (Physics)
- प्र. 71कार्बन रोधकाच्या रंगपट्ट्यांवरून प्रतिरोध मूल्य काढणे.
- प्र. 72गुरुत्वाकर्षण, विद्युतप्रवाह, वेग व विद्युतरोध यांची एकके जुळवणे.
- प्र. 73प्लूटो ग्रह नसल्याची संकल्पना.
रसायनशास्त्र (Chemistry)
- प्र. 74कार्बन डायऑक्साइडच्या संस्पंदन संरचनांपैकी अयोग्य रचना ओळखणे.
- प्र. 75उत्प्रेरकाची वैशिष्ट्ये व कार्य यांवरील विधाने.
- प्र. 76कार्बन टेट्राक्लोराइडचा द्विध्रुवीय क्षण शून्य असण्याचे कारण.
प्राणीशास्त्र (Zoology)
- प्र. 77शार्क माशाची शारीरिक वैशिष्ट्ये.
- प्र. 78झुरळातील माल्पिघियन नलिका व गांडुळातील उत्सर्जन अवयवांची तुलना.
- प्र. 79प्राण्यांच्या वर्गीकरणासंबंधी विधाने व त्यांची सत्यता.
वनस्पतीशास्त्र (Botany)
- प्र. 80ब्रायोफायटा व टेरिडोफायटा यांतील मूलभूत फरक.
- प्र. 81भुरी रोगाच्या नियंत्रणासाठी वापरली जाणारी बुरशीनाशके.
- प्र. 82वनस्पती वर्गीकरणाची नैसर्गिक पद्धत मांडणारे बेंथम व हूकर.
आरोग्यशास्त्र व जनुकशास्त्र
- प्र. 83DNA आणि RNA यांतील मूलभूत फरक.
- प्र. 84कोलिफॉर्म जिवाणू हे मैला प्रदूषणाचे निदर्शक का मानले जातात.
- प्र. 85ट्रान्सपोसॉन्स किंवा जंपिंग जीन्सचा शोध आणि बार्बरा मॅक्क्लिंटॉक.
7. अंकगणित व बुद्धिमत्ता चाचणी (Aptitude & Reasoning)15 प्रश्न · प्र. 86 ते 100
बुद्धिमत्ता चाचणी व तार्किक विश्लेषण (Logical Reasoning)
- प्र. 86अजिंक्य, रमेश व वैभव यांच्या क्रमांकांवरील सत्य-असत्य विधानांचे कोडे.
- प्र. 87व्यवसाय, भाषा व धर्म यांवर आधारित तार्किक निष्कर्ष.
- प्र. 88बागेतील बाकांवर बसलेल्या व्यक्तींच्या दिशा व अंतरावर आधारित प्रश्न.
- प्र. 89कौटुंबिक नातेसंबंध चाचणी.
- प्र. 91कलिंगडांच्या वाटपावर आधारित तार्किक अटी व निष्कर्ष.
- प्र. 92दोन महाविद्यालयांतील संगणक वापराच्या माहितीचे तक्त्यावरून विश्लेषण.
- प्र. 93चहा व कॉफी पिणाऱ्या व्यक्तींच्या संचावर आधारित गणना.
- प्र. 94षटकोनी आकृती पूर्ण करण्यासाठी योग्य प्रतिमा निवडणे.
- प्र. 95संख्यामालिकेतील गाळलेले पद शोधणे.
- प्र. 98संख्यामालिकेतील x चे मूल्य शोधणे.
अंकगणित, नफा-तोटा व भूमिती (Quantitative Aptitude)
- प्र. 90दिलेल्या संख्येवरील समीकरण सोडवून अपेक्षित मूल्य काढणे.
- प्र. 96जुन्या दूरचित्रवाणी संचाच्या खरेदी, दुरुस्ती व विक्रीवरून नफ्याची टक्केवारी.
- प्र. 97दोन खांबांच्या उन्नत कोनांवरून त्रिकोणमितीने उंची काढणे.
- प्र. 99स्वाती व प्रीती यांच्या वयांचे गुणोत्तर आणि सध्याचे वय.
- प्र. 100दोन वर्षांच्या सरळव्याज व चक्रवाढ व्याजातील फरकावरून मुद्दल काढणे.
05 पूर्व परीक्षेचा कट ऑफ
खाली पूर्व परीक्षेचा कट ऑफ पहा
कट ऑफची लिंक येथे नंतर जोडली जाईल.
06 वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (FAQs)
1. MPSC Group C Prelims 2019 परीक्षा कधी झाली?
महाराष्ट्र गट-क सेवा संयुक्त पूर्व परीक्षा 2019 ही 16 जून 2019 रोजी आयोजित करण्यात आली होती.
2. MPSC Group C Prelims 2019 साठी जाहिरात क्रमांक कोणता होता?
या भरती प्रक्रियेचा जाहिरात क्रमांक 06/2019 होता.
3. MPSC Group C Prelims 2019 मध्ये एकूण किती प्रश्न व गुण होते?
या पूर्व परीक्षेत 100 प्रश्न आणि 100 गुण होते. परीक्षेचा कालावधी 60 मिनिटे होता.
4. MPSC Group C Prelims 2019 मध्ये नकारात्मक गुण किती होते?
प्रत्येक चुकीच्या उत्तरासाठी 1/4 (0.25) गुण वजा केले जात होते.
5. MPSC Group C Prelims 2019 ची उत्तरसूची कधी प्रसिद्ध झाली?
MPSC ने 18 जून 2019 रोजी पहिली उत्तरसूची प्रसिद्ध केली होती. उत्तरांवर हरकती नोंदविण्यासाठी 25 जून 2019 ही अंतिम तारीख देण्यात आली होती.