MPSC RESOURCE HUB महाराष्ट्र लोकसेवा आयोगाच्या परीक्षांसाठी प्रश्नपत्रिका, विश्लेषण व अभ्याससाहित्य
PDF • PYQ • SYLLABUS • ANALYSIS

MPSC Group C Prelims 2022 Question Paper PDF with Final Answer Key | गट क पूर्व परीक्षा 2022 प्रश्नपत्रिका व अंतिम उत्तरतालिका

MPSC Previous Year Question Paper

महाराष्ट्र गट-क सेवा संयुक्त पूर्व परीक्षा 2022

प्रश्नपत्रिका, उत्तरतालिका आणि विषयनिहाय प्रश्न विश्लेषण

Prelims 2022 · 100 प्रश्न · 100 गुण

MPSC Group C Prelims 2022 Question Paper PDF आणि Answer Key येथे एकत्रित स्वरूपात पाहा किंवा डाउनलोड करा. या पेजवर 5 नोव्हेंबर 2022 रोजी झालेल्या परीक्षेतील 100 प्रश्नांचे Subject-Wise आणि Topic-Wise Analysis सात विषयांनुसार दिले आहे.

01 परीक्षेची माहिती (Exam Overview)

परीक्षेचे नावमहाराष्ट्र गट-क सेवा संयुक्त पूर्व परीक्षा 2022
परीक्षा दिनांक5 नोव्हेंबर 2022
एकूण प्रश्न100
एकूण गुण100
परीक्षा वेळ1 तास (60 मिनिटे)
नकारात्मक गुणप्रत्येक चुकीच्या उत्तरासाठी 1/4 (0.25) गुण

02 प्रश्नपत्रिका व उत्तरतालिका (Question Paper & Answer Key PDF)

एकत्रित PDF: या PDF लिंकद्वारे MPSC Group C Prelims 2022 ची प्रश्नपत्रिका व उत्तरतालिका पाहता किंवा डाउनलोड करता येईल.

PDF दिसत नसल्यास वरील VIEW PDF बटणावर क्लिक करा किंवा DOWNLOAD PDF वापरा.

03 विषयानुसार प्रश्नसंख्या (Subject-Wise Question Count)

विषयप्रश्नसंख्या
चालू घडामोडी15
राज्यशास्त्र व शासनप्रणाली10
इतिहास15
भूगोल व पर्यावरण15
अर्थव्यवस्था15
सामान्य विज्ञान15
अंकगणित व बुद्धिमत्ता चाचणी15
एकूण100

04 विचारलेल्या प्रश्नांचे विषयानुसार व Topicwise प्रश्नविश्लेषण पहा

खालील सात विषयांपैकी कोणत्याही विषयावर क्लिक करा. त्या विषयातील प्रश्न क्रमांक आणि प्रश्नांचा संक्षिप्त आशय लगेच पाहता येईल.

1. चालू घडामोडी (Current Affairs)15 प्रश्न · प्र. 1 ते 15

पुरस्कार (Awards)

  • प्र. 12021 च्या BRICS Film Festival मधील उत्कृष्ट पुरुष अभिनेता पुरस्कार: धनुष.
  • प्र. 22022 चे प्रतिष्ठित बोल्ट्झमन पदक प्राप्त करणारे पहिले भारतीय भौतिकशास्त्रज्ञ: प्रोफेसर दीपक धर.

क्रीडा घडामोडी (Sports)

  • प्र. 3टोकियो 2020 पॅरालिम्पिकमध्ये दोन पदके जिंकणारी पहिली भारतीय महिला क्रीडापटू: अवनी लेखरा.

महाराष्ट्रातील सरकारी योजना

  • प्र. 4येरवडा मध्यवर्ती कारागृहातील कैद्यांसाठी 2022 मध्ये सुरू करण्यात आलेली ‘जिव्हाळा’ ऋण योजना.

आंतरराष्ट्रीय अहवाल व निर्देशांक

  • प्र. 5Global Observatory on Donation and Transplantation (GODT) 2021 अहवालानुसार अवयवदानात भारताचा जागतिक क्रमांक: तिसरा.

पुस्तके व लेखक

  • प्र. 6‘Beyond Possible’ या पुस्तकाचे लेखक: निम्सदाई पूर्जा.

राष्ट्रीय घडामोडी

  • प्र. 8दिल्ली सरकारची ‘मुख्यमंत्री तीर्थयात्रा योजना’: अयोध्या शहराचा समावेश.
  • प्र. 15पंजाबच्या उत्पादन शुल्क विभागाची अवैध दारू व्यापार रोखण्यासाठीची मोहीम: ‘ऑपरेशन रेड रोझ’.

पर्यावरण व संवर्धन

  • प्र. 7‘अमृत सरोवर’ मोहीम: जलसंवर्धन.
  • प्र. 9राजीव गांधी ओरांग राष्ट्रीय उद्यानाचे ‘ओरांग राष्ट्रीय उद्यान’ असे नामकरण: आसाम राज्य.

आंतरराष्ट्रीय परिषद व शिखर परिषदा

  • प्र. 10पहिली भारत–मध्य आशिया शिखर परिषद: जानेवारी 2022; ताजिकिस्तान व उझबेकिस्तानचा सहभाग.

महत्त्वाच्या नियुक्त्या

  • प्र. 11मे 2022 मध्ये नीती आयोगाचे नवीन उपाध्यक्ष: सुमन के. बेरी.
  • प्र. 14जानेवारी 2022 मध्ये भारतीय अंतराळ संशोधन संस्थेचे (ISRO) अध्यक्ष म्हणून नियुक्त: डॉ. एस. सोमनाथ.

विज्ञान व तंत्रज्ञान

  • प्र. 12शालेय विद्यार्थ्यांसाठी ISRO चा ‘युवा विज्ञानी कार्यक्रम’: युविका (YUVIKA).

दिनविशेष

  • प्र. 13‘हानीकारक कायदे हटवा, सशक्त करणारे कायदे बनवा’ ही संकल्पना असणारा दिवस: शून्य भेदभाव दिवस (Zero Discrimination Day).
2. राज्यशास्त्र व शासनप्रणाली (Polity & Governance)10 प्रश्न · प्र. 16 ते 25

मूलभूत हक्क, कर्तव्ये व घटनादुरुस्ती

  • प्र. 16देशाचे सार्वभौमत्व व एकात्मता जपण्यासाठी मूलभूत हक्कांवर बंधने घालणारी घटनादुरुस्ती: 16 वी घटनादुरुस्ती.
  • प्र. 25अनुच्छेद 51A(k) अंतर्गत 11 वे मूलभूत कर्तव्य समाविष्ट करणारी घटनादुरुस्ती: 86 वी घटनादुरुस्ती, 2002.
  • प्र. 23मूलभूत कर्तव्यांचा समावेश करण्यासाठी नेमलेली समिती: स्वर्णसिंग समिती.
  • प्र. 21प्राधिलेख व त्यांचे अर्थ यांची जुळणी: बंदी प्रत्यक्षीकरण, परमादेश, अधिकार पृच्छा आणि उत्प्रेषण.

राज्यघटनेची रचना व कलमे

  • प्र. 17राज्यघटनेच्या भाग XVII अंतर्गत येणारी नऊ कलमे: कलम 343 ते 351.

राज्यपाल व राज्याची कार्यकारी सत्ता

  • प्र. 20राज्याची कार्यकारी सत्ता राज्यपालांच्या हाती असण्याची तरतूद: कलम 154.

घटनात्मक इतिहास

  • प्र. 18भारताची संविधानसभा स्थापन करण्याची मागणी इंग्रजांनी मान्य केलेले वर्ष: 1940 (ऑगस्ट ऑफर).
  • प्र. 19लंडनमध्ये आयोजित गोलमेज परिषदांची संख्या: तीन.

स्थानिक स्वराज्य संस्था (पंचायतराज)

  • प्र. 22ग्रामपंचायतीचा पाच वर्षांचा कार्यकाळ: पहिल्या बैठकीसाठी निश्चित केलेल्या दिनांकापासून (कलम 243E).
  • प्र. 24ग्रामसेवकाची कर्तव्ये व जबाबदाऱ्या.
3. इतिहास (History)15 प्रश्न · प्र. 26 ते 40

कामगार चळवळ

  • प्र. 26कामगार चळवळीचे जनक नारायण मेघाजी लोखंडे: बॉम्बे मिलहँड्स असोसिएशन (1884) आणि रावबहादूर किताब.

समाजसुधारक

  • प्र. 31विधवेशी विवाह करणारे समाजसुधारक: महर्षी धोंडो केशव कर्वे.
  • प्र. 34अमेरिकेत जाऊन वैद्यकीय पदवी मिळवणारी पहिली भारतीय महिला: आनंदीबाई जोशी.

क्रांतिकारी चळवळी व घटना

  • प्र. 27क्रांतिकारी घटना व व्यक्ती यांची जुळणी: रँडचा खून–चाफेकर बंधू; अभिनव भारत–सावरकर; जॅक्सनचा खून–कान्हेरे; कर्झन वायली–मदनलाल धिंग्रा.

वृत्तपत्रे व पत्रकारिता

  • प्र. 28मराठीतील पहिले पत्रकार, अक्कलकोटच्या युवराजांचे शिक्षक आणि कुलाबा वेधशाळेचे संचालक: बाळशास्त्री जांभेकर.

राष्ट्रीय सभा (काँग्रेस) व अधिवेशने

  • प्र. 29जहाल व मवाळ गट पुन्हा एकत्र आलेले राष्ट्रीय सभेचे अधिवेशन: लखनौ अधिवेशन, 1916.
  • प्र. 301928 मधील पहिल्या अखिल बंगाल विद्यार्थी परिषदेचे अध्यक्ष: पंडित जवाहरलाल नेहरू.

ब्रिटिश आर्थिक धोरणे

  • प्र. 32ब्रिटिश काळातील भारताचे अनुद्योगीकरण: हस्तोद्योग व कुटिरोद्योगांचा ऱ्हास.

1857 चा उठाव (महाराष्ट्र विशेष)

  • प्र. 331857 च्या उठावातील महाराष्ट्रातील केंद्रे व नेतृत्व: कोल्हापूर–चिमासाहेब; जमखंडी–आप्पासाहेब पटवर्धन; औरंगाबाद–फिदा अली; नरगुंद–बाबासाहेब भावे.

राष्ट्रीय चळवळ व महात्मा गांधी

  • प्र. 35असहकार चळवळीसोबत गांधीजींनी हाती घेतलेले रचनात्मक कार्यक्रम: स्वदेशी, हिंदू-मुस्लीम ऐक्य, मद्यपानबंदी आणि अस्पृश्यता निवारण.

राजकीय संस्था व संघटना

  • प्र. 36लोकांना राजकीय शिक्षण देण्यासाठी स्थापन झालेली संस्था: सार्वजनिक सभा.
  • प्र. 38भारत सेवक समाजाने (Servants of India Society) घडवलेल्या व्यक्ती: श्रीनिवास शास्त्री, कुंझरू, ठक्करबाप्पा आणि ना. म. जोशी.
  • प्र. 401918 मधील मुंबईच्या अस्पृश्यता निवारक परिषदेचे अध्यक्ष: सयाजीराव गायकवाड.

शेतकरी असंतोष व उठाव

  • प्र. 3712 मे 1875 रोजी शेतकऱ्यांचा पहिला उठाव झालेले ठिकाण: सुपे, जिल्हा पुणे.
  • प्र. 39दक्षिणेतील शेतकरी असंतोषाची चौकशी करण्यासाठी नेमलेला आयोग: डेक्कन रॉयट्स कमिशन.
4. भूगोल व पर्यावरण (Geography & Environment)15 प्रश्न · प्र. 41 ते 55

भारताचा प्राकृतिक व राजकीय भूगोल

  • प्र. 41भौगोलिक क्षेत्रफळाच्या दृष्टीने भारतातील सर्वात मोठे राज्य: राजस्थान.
  • प्र. 42दोन देशांच्या सीमांना लागून असलेले भारतीय राज्य: मिझोराम.
  • प्र. 43लोह-पोलाद उद्योग व राज्ये यांची जुळणी: बोकारो–बिहार/झारखंड; दुर्गापूर–पश्चिम बंगाल; रुरकेला–ओडिशा; भद्रावती–कर्नाटक.

महाराष्ट्राचा प्राकृतिक व राजकीय भूगोल

  • प्र. 44महाराष्ट्रातील पर्वतशिखरांचा उंचीनुसार उतरता क्रम: कळसूबाई, साल्हेर, महाबळेश्वर आणि त्र्यंबकेश्वर.
  • प्र. 46महाराष्ट्रातील उष्ण पाण्याचे झरे व जिल्हे यांची जुळणी: सालबर्डी–अमरावती; साव–रायगड; वज्रेश्वरी–ठाणे; चांगदेव–जळगाव.
  • प्र. 47औरंगाबाद प्रशासकीय विभागातील सर्वात मोठा जिल्हा: बीड; सर्वात लहान जिल्हा: हिंगोली.
  • प्र. 48सातपुडा पर्वतरांगेतील उंच शिखर: अस्तंभा.
  • प्र. 49कर्नाटक राज्याला सीमा लागून असलेले महाराष्ट्रातील जिल्हे: सात जिल्हे.
  • प्र. 55कोल्हापूर जिल्ह्यातील ज्योतिबा डोंगर: वाडी रत्नागिरी / केदारेश्वराची टेकडी.
  • प्र. 54सोलापूर जिल्ह्यातील नान्नज अभयारण्य: माळढोक पक्ष्यासाठी प्रसिद्ध.

लोकसंख्या भूगोल (Census 2011)

  • प्र. 452011 च्या जनगणनेनुसार जास्त लिंगगुणोत्तर असलेला जिल्हा: सातारा.

हवामानशास्त्र

  • प्र. 50एक इंच वायुभार म्हणजे: 34 मिलिबार.
  • प्र. 51भारतात मान्सून वारे वाहण्यास कारणीभूत घटक: जेट स्ट्रीम आणि विस्तृत भूभाग.

दळणवळण व पायाभूत सुविधा

  • प्र. 52मुंबई–आग्रा राष्ट्रीय महामार्ग न जाणारी शहरे: अमळनेर आणि दौंड.
  • प्र. 53महाराष्ट्रातील पहिली विजेवर चालणारी रेल्वे: मुंबई ते कुर्ला, 1925.
5. अर्थव्यवस्था (Economics)15 प्रश्न · प्र. 56 ते 70

बँकिंग

  • प्र. 56रेपो दर (Repo Rate): रिझर्व्ह बँक व्यापारी बँकांना ज्या दराने कर्ज देते.
  • प्र. 5919 जुलै 1969 रोजी 50 कोटी रुपयांपेक्षा जास्त ठेवी असलेल्या 14 बँकांचे राष्ट्रीयीकरण.
  • प्र. 62पतपुरवठा प्राधिकृत योजना (Credit Authorisation Scheme): नोव्हेंबर 1965.
  • प्र. 68भारतातील मौद्रिक धोरण (Monetary Policy) राबवणारी संस्था: रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया.

चलनवाढ व नाणे बाजार

  • प्र. 63नाणे बाजारातील निधीच्या कमतरतेची कारणे: अपुरी बचत आणि रोख रकमेची वाढती मागणी.
  • प्र. 70महागाईच्या काळात महाग चलन नीती आणि मंदीच्या काळात स्वस्त चलन नीतीचा वापर.

लोकसंख्या

  • प्र. 57लोकसंख्या विस्फोटाचे कारण नसलेला घटक: राहणीमानातील सुधारणा.
  • प्र. 612011 च्या जनगणनेनुसार लोकसंख्या घनता: 382; साक्षरता दर: 73%.

गरीबी व बेरोजगारी

  • प्र. 662011–12 मधील दारिद्र्य पुनर्परीक्षण समिती: सी. रंगराजन समिती.
  • प्र. 67ग्रामीण भागातील व्यक्तीसाठी दैनंदिन आहाराची उष्मांक गरज: 2400 कॅलरी.

सार्वजनिक वित्त व राजकोषीय धोरण

  • प्र. 58FRBM कायदा लागू झाल्याची तारीख: 30 डिसेंबर 2003.
  • प्र. 60सार्वजनिक आयव्ययाचे विभाग: सार्वजनिक खर्च, उत्पन्न आणि कर्ज.
  • प्र. 64राज्य सरकारच्या भांडवली प्राप्तीचे घटक: बाजार कर्जे, केंद्राकडून उचल आणि अल्पबचत/PF.
  • प्र. 65कोणत्याही शासनाच्या सार्वजनिक खर्चाची प्रवृत्ती: वाढती.

कृषी अर्थव्यवस्था

  • प्र. 69राष्ट्रीय तेलबिया विकास प्रकल्प (NODP) ची सुरुवात: 1985–86.
6. सामान्य विज्ञान (General Science)15 प्रश्न · प्र. 71 ते 85

भौतिकशास्त्र (Physics)

  • प्र. 71वाहनाचा वेग मोजण्यासाठी वापरले जाणारे तत्त्व: एडी करंट / चक्राकार प्रवाह.
  • प्र. 72सामान्य डोळ्याला 25 सेमीपेक्षा जवळील वस्तू स्पष्ट दिसत नाहीत: नाभीय अंतर मर्यादेपेक्षा कमी न होण्याशी संबंधित संकल्पना.
  • प्र. 73ध्वनी स्रोत व निरीक्षक यांच्या सापेक्ष गतीमुळे वारंवारतेत होणारा बदल: डॉपलरचा प्रभाव.

रसायनशास्त्र (Chemistry)

  • प्र. 74जपानमधील मिनामाटा (Minamata) रोगासाठी कारणीभूत घटक: पारा (Hg).
  • प्र. 75फॉस्फरस पेन्टाक्लोराइड (PCl₅) मधील संकरण: sp³d.
  • प्र. 76क्वांटम संख्यांच्या संचावरून मूलद्रव्य ओळखणे: लिथियम.

प्राणीशास्त्र (Zoology)

  • प्र. 77प्राणी व वैशिष्ट्ये यांची जुळणी: सॅलॅमॅन्डर–शीतरक्ती; बदकचोचा–अंडज सस्तन; जळू–सॅनिव्होरस; पॅरामेशिअम–असममित.
  • प्र. 78हेट्रोनेरीसमधील जननग्रंथी असलेला खंड: एपिटोक.
  • प्र. 79ऑस्टिओइक्थीज (Osteichthyes) वर्गातील मासा: कटला.

वनस्पतीशास्त्र व कृषी विज्ञान (Botany)

  • प्र. 80कडुलिंबामध्ये असणारे नैसर्गिक कीटकनाशक: अझाडिरॅक्टिन.
  • प्र. 81फळ उत्पन्न न करणाऱ्या झाडाची संज्ञा: अकार्पस (Acarpous).
  • प्र. 82बॅसिलस थुरिंगिएन्सिस (Bt) व बेव्हरिया बासियाना ही जैविक कीटकनाशके.

आरोग्यशास्त्र व मानवी शरीरशास्त्र

  • प्र. 83मलेरिया लसीकरणातील अडथळे: प्लाझ्मोडियम पेशींमध्ये लपतो आणि पृष्ठभागावरील प्रथिने बदलतो.
  • प्र. 84मानवी रक्तातील सर्वात कमी प्रमाणात आढळणाऱ्या पांढऱ्या रक्तपेशी: बेसोफिल्स.
  • प्र. 85इन्सुलिनमुळे रक्तातील साखरेचे प्रमाण कमी होण्याची कार्यपद्धती: ग्लुकोजचे पेशींमध्ये शोषण व ग्लायकोजन/चरबी स्वरूपात साठवण.
7. अंकगणित व बुद्धिमत्ता चाचणी (Aptitude & Reasoning)15 प्रश्न · प्र. 86 ते 100

तर्कशास्त्र व विदा विश्लेषण (Data Analysis & Logic)

  • प्र. 86वाहनांच्या प्रदूषणासंबंधी दिलेल्या विदेवर आधारित निष्कर्षांचे विश्लेषण.
  • प्र. 88मासेमारी, जलशेती व पर्यावरणीय समतोल यांवरील उताऱ्याचे निष्कर्ष.
  • प्र. 92विधाने व युक्तिवाद यांची तार्किक सुसंगतता.

अंकगणित व भूमिती (Arithmetic & Geometry)

  • प्र. 87दिव्यांचे खांब व वेळ-अंतर समस्या: पहिल्या ते चौथ्या खांबापर्यंत 6 मिनिटे; 20 मिनिटांत 11 वा खांब.
  • प्र. 91काळ व काम: 10 माणसे दररोज 2 तास काम करून 5 दिवसांत काम पूर्ण करतात; त्याच कामासाठी 2 माणसांनी दररोज 5 तास काम केल्यास लागणारे दिवस.
  • प्र. 94सरासरी व वयाचे गुणोत्तर 2:3:4; वयांतील फरक 40 वर्षे.
  • प्र. 95बाहुल्यांची विक्री आणि उर्वरित संख्येवरील कोडे: सुरुवातीची संख्या 100.
  • प्र. 96गुणोत्तर व प्रमाण: 3:4 गुणोत्तरातील वर्गांची बेरीज 400; संख्या 12 आणि 16.
  • प्र. 97पगारात 10% घट व त्यानंतर 30% वाढ: निव्वळ वाढ 17%.
  • प्र. 98दिशा व अंतर गणना: 10 किमी पूर्व, 2 किमी दक्षिण, 2 किमी पूर्व आणि 7 किमी उत्तर; अंतिम अंतर 13 किमी.
  • प्र. 99सरळव्याज व चक्रवाढ व्याजातील फरक ₹750; 10% दर व 2 वर्षे असताना मुद्दल ₹75,000.
  • प्र. 100अपूर्णांकांचे बीजगणितीय सरळीकरण: उत्तर 0.

बुद्धिमत्ता चाचणी (Logical Reasoning)

  • प्र. 89उंच उडीतील उतरता क्रम: चेतन, अशोक, मोहन, नरेश आणि कृष्णा.
  • प्र. 90बाकावरील बैठक व्यवस्था आणि व्यक्तींची अदलाबदल.
  • प्र. 93संख्यामालिका पूर्ण करणे: 32, 33, 37, 46, 62, ?; दिलेले उत्तर 87.

05 पूर्व परीक्षेचा कट ऑफ (Prelims Cut Off)

खाली पूर्व परीक्षेचा कट ऑफ पहा

कट ऑफची लिंक येथे नंतर जोडली जाईल.

06 वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (FAQs)

1. MPSC Group C Prelims 2022 परीक्षा कधी आयोजित करण्यात आली होती?
महाराष्ट्र गट-क सेवा संयुक्त पूर्व परीक्षा 2022 5 नोव्हेंबर 2022 रोजी आयोजित करण्यात आली होती.
2. MPSC Group C Prelims 2022 मध्ये विषयानुसार किती प्रश्न विचारले गेले?
एकूण 100 प्रश्नांमध्ये चालू घडामोडी (15), राज्यशास्त्र व शासनप्रणाली (10), इतिहास (15), भूगोल व पर्यावरण (15), अर्थव्यवस्था (15), सामान्य विज्ञान (15) आणि अंकगणित व बुद्धिमत्ता चाचणी (15) असे प्रश्नवाटप होते.
3. MPSC Group C Prelims 2022 Question Paper आणि Answer Key PDF कुठे मिळेल?
या पोस्टमधील 02. प्रश्नपत्रिका व उत्तरतालिका या विभागातील VIEW PDF बटणावर क्लिक करून PDF पाहता येईल. DOWNLOAD PDF बटणाद्वारे ती डाउनलोड करता येईल.
4. गट-क संयुक्त पूर्व परीक्षेत नकारात्मक गुण (Negative Marking) किती असतात?
प्रत्येक चुकीच्या उत्तरासाठी 1/4 (0.25) गुण वजा केले जातात.
www.mpscpaper.in
MPSC Previous Year Question Papers · अभ्यासासाठी उपयुक्त साहित्य