MPSC Previous Year Question Paper
महाराष्ट्र गट-क सेवा संयुक्त पूर्व परीक्षा 2025
प्रश्नपत्रिका, उत्तरतालिका आणि विषयनिहाय प्रश्न विश्लेषण
Prelims 2025 · 100 प्रश्न · 100 गुणMPSC Group C Prelims 2025 Question Paper PDF आणि Answer Key येथे एकत्रित स्वरूपात उपलब्ध आहे. या पेजवरून प्रश्नपत्रिका पाहा किंवा डाउनलोड करा. तसेच परीक्षेतील 100 प्रश्नांचे Subject-Wise आणि Topic-Wise Analysis सात विषयांनुसार पाहता येईल.
01 परीक्षेची माहिती (Exam Overview)
| परीक्षेचे नाव | महाराष्ट्र गट-क सेवा संयुक्त पूर्व परीक्षा 2025 |
| परीक्षा दिनांक | 11 जानेवारी 2026 |
| एकूण प्रश्न | 100 |
| एकूण गुण | 100 |
| परीक्षा वेळ | 1 तास |
| नकारात्मक गुण | प्रत्येक चुकीच्या उत्तरासाठी 1/4 गुण |
02 प्रश्नपत्रिका व उत्तरतालिका (Question Paper & Answer Key PDF)
एकत्रित PDF: या PDF मध्ये संपूर्ण प्रश्नपत्रिका आणि उत्तरतालिका एकाच फाईलमध्ये समाविष्ट आहेत.
PDF दिसत नसल्यास वरील VIEW PDF बटणावर क्लिक करा किंवा DOWNLOAD PDF वापरा.
03 विषयानुसार प्रश्नसंख्या (Subject-Wise Question Count)
| विषय | प्रश्नसंख्या |
|---|---|
| इतिहास | 10 |
| भूगोल व पर्यावरण | 10 |
| अर्थव्यवस्था | 15 |
| चालू घडामोडी | 15 |
| राज्यशास्त्र व शासनप्रणाली | 15 |
| सामान्य विज्ञान | 15 |
| अंकगणित व बुद्धिमत्ता चाचणी | 20 |
| एकूण | 100 |
04 विचारलेल्या प्रश्नांचे विषयानुसार व Topicwise प्रश्नविश्लेषण पहा
खालील सात विषयांपैकी कोणत्याही विषयावर क्लिक करा. त्या विषयातील प्रश्न क्रमांक आणि प्रश्नांचा संक्षिप्त आशय लगेच पाहता येईल.
1. इतिहास (History)10 प्रश्न · प्र. 1 ते 10
महात्मा गांधीजींचे कार्य व राष्ट्रीय चळवळ
- प्र. 1गांधीजींनी 1915 नंतर हाताळलेले प्रश्न: चंपारण्य, खेडा आणि अहमदाबाद सूतगिरणी.
महाराष्ट्राचे स्वातंत्र्य चळवळीतील योगदान
- प्र. 23 सप्टेंबर 1942 रोजी तासगाव मामलेदार कचेरीवरील मोर्चा.
महाराष्ट्र आणि भारतातील समाजसुधारक
- प्र. 3'ज्ञान प्रकाश' वृत्तपत्र तसेच 'जस्टिस ऑफ पीस' व 'राव बहादूर' पदव्या यांवरून समाजसुधारक ओळखणे.
- प्र. 4शारदासदन, आर्य महिला समाज, कैसर-ए-हिंद आणि हिंदू लेडीज सोशल क्लब यांच्याशी संबंधित रमाबाई रानडे.
1857 चा उठाव (महाराष्ट्र विशेष)
- प्र. 5महाराष्ट्रातील 1857 चा उठाव: सातारचे रंगराव पागे, कोल्हापूर बंड, नरगुंद संस्थान आणि आंबा पाणी लढाई.
राष्ट्रीय सभा (काँग्रेस) व अधिवेशने
- प्र. 6राष्ट्रीय काँग्रेसची दुसरी, तिसरी, चौथी व पाचवी अधिवेशने: ठिकाण आणि अध्यक्ष यांची जुळणी.
ब्रिटिश आर्थिक धोरणे व महसूल पद्धती
- प्र. 7कायमधारा महसूल पद्धती आणि त्यातून झालेला फायदा.
राष्ट्रीय नेते, वृत्तपत्रे व साहित्य
- प्र. 8लाला लजपतराय यांच्याशी संबंधित वृत्तपत्रे आणि ग्रंथ.
घटनात्मक सुधारणा व कायदे
- प्र. 91919 च्या कायद्यातील त्रुटींची चौकशी करणारी मुडीमन समिती.
ब्रिटिश गव्हर्नर जनरल व युद्धे
- प्र. 10लॉर्ड हार्डिंग (1844–48) यांच्या काळातील युद्ध.
2. भूगोल व पर्यावरण (Geography & Environment)10 प्रश्न · प्र. 11 ते 20
पशुधन व तंत्रज्ञान
- प्र. 11भारतातील प्रथम क्लोन गिर गाय: 'गंगा'.
शाश्वत विकास व पर्यावरण
- प्र. 12UN जागतिक कार्यसूची 2015 अंतर्गत शाश्वत विकास उद्दिष्टे (SDG): 17 उद्दिष्टे.
महाराष्ट्राची खनिजे व उत्खनन क्षेत्रे
- प्र. 13महाराष्ट्रातील मँगनिज, लोहखनिज, बॉक्साईट व क्रोमाईट यांची खाण क्षेत्रांशी जुळणी.
कृषी व मत्स्य व्यवसाय विकास
- प्र. 14प्रधानमंत्री मत्स्य संपदा योजना 2025 ची उद्दिष्टे.
भारताची प्राकृतिक जलप्रणाली (नद्या)
- प्र. 15यमुना नदीच्या उपनद्यांचा पूर्वेकडून पश्चिमेकडे क्रम: केन, बेटवा, सिंध आणि चंबळ.
महाराष्ट्राचे पायाभूत धोरण
- प्र. 16महाराष्ट्र इलेक्ट्रिक वाहन धोरण 2025 अंतर्गत महामार्गांवरील चार्जिंग स्टेशनमधील अंतर.
हवामानशास्त्र
- प्र. 17कोपेनच्या हवामान वर्गीकरणानुसार भारताचा पश्चिम किनारी प्रदेश.
राजकीय व सीमा भूगोल
- प्र. 18नेपाळच्या सीमेला लागून असलेली भारतीय राज्ये आणि नेपाळचे शेजारील देश.
महाराष्ट्राचा प्राकृतिक व पर्यटन भूगोल
- प्र. 19महाराष्ट्रातील थंड हवेची ठिकाणे आणि त्यांचे जिल्हे.
महाराष्ट्राची जलप्रणाली (नद्या व उपनद्या)
- प्र. 20वर्धा व वैनगंगा नदी प्रणाली: उपनद्या आणि संगम.
3. अर्थव्यवस्था (Economics)15 प्रश्न · प्र. 21 ते 35
आर्थिक नियोजन व संस्थात्मक चौकट
- प्र. 21नीती आयोगाची (NITI Aayog) स्थापना तारीख.
- प्र. 30राष्ट्रीय अन्न सुरक्षा अभियान (NPSM) कोणत्या पंचवार्षिक योजनेत समाविष्ट होते.
- प्र. 3214 वा वित्त आयोग, 10 वी पंचवार्षिक योजना आणि वित्तीय तूट यांची जुळणी.
दारिद्र्य
- प्र. 22दारिद्र्य रेषेच्या व्याख्या स्पष्ट करणाऱ्या तेंडुलकर आणि रंगराजन समित्या.
लोकसंख्या
- प्र. 26लोकसंख्या संक्रमण सिद्धांतातील तिसरा टप्पा.
- प्र. 33राष्ट्रीय लोकसंख्या धोरण 2000 ची उद्दिष्टे.
उद्योग
- प्र. 23भारताच्या 1948, 1956 आणि 1991 च्या औद्योगिक धोरणांची वैशिष्ट्ये.
बँकिंग
- प्र. 24नाबार्डची (NABARD) स्थापना.
- प्र. 25RBI Act 1934 नुसार शेड्युल्ड आणि नॉन-शेड्युल्ड बँकांचे वर्गीकरण.
- प्र. 27विस्तारित प्रधानमंत्री जनधन योजनेतील (PMJDY) सुधारणा.
वित्तीय क्षेत्रातील सुधारणा
- प्र. 28एम. नरसिम्हम् समिती (1991): वित्तीय क्षेत्रातील सुधारणा.
राजकोषीय धोरण व सार्वजनिक वित्त
- प्र. 29FRBM कायद्याचा आढावा घेणारी एन. के. सिंग समिती.
- प्र. 31राजकोषीय धोरण आणि चलनविषयक धोरण या संकल्पना: जे. एम. केन्स.
- प्र. 34सार्वजनिक कर्जाच्या स्थिरतेचे निकष.
कृषी अर्थव्यवस्था व अन्न सुरक्षा
- प्र. 35अन्नधान्याचा बफर स्टॉक ठेवण्याची कारणे.
4. चालू घडामोडी (Current Affairs)15 प्रश्न · प्र. 36 ते 50
आंतरराष्ट्रीय घडामोडी व परिषदा
- प्र. 3611 वी ASEAN संरक्षण मंत्र्यांची बैठक-प्लस: व्हिएनतियान.
- प्र. 46दुसरी जागतिक सामाजिक विकास शिखर परिषद 2025: दोहा, कतार.
- प्र. 4972 वी मिस वर्ल्ड 2025 विजेती: ओपल सूचता चुआंगस्री (थायलंड).
पुरस्कार व सन्मान
- प्र. 37अजिंठा-वेरूळ चित्रपट महोत्सवातील पद्मपाणी जीवन गौरव पुरस्कार.
- प्र. 4343 वा लोकमान्य टिळक राष्ट्रीय पुरस्कार.
- प्र. 472025 चे पद्मश्री पुरस्कार प्राप्त क्रीडापटू.
नियुक्त्या व व्यक्तीविशेष
- प्र. 38IGNOU च्या पहिल्या महिला कुलगुरू.
महाराष्ट्रातील सरकारी योजना व उपक्रम
- प्र. 39मुख्यमंत्री माझी लाडकी बहीण योजना: वार्षिक उत्पन्न मर्यादा.
- प्र. 41राष्ट्रीय ई-गव्हर्नन्स 2025 सुवर्ण पुरस्कार प्राप्त ग्रामपंचायत.
- प्र. 48देशातील पहिली AI तंत्रज्ञानावर आधारित अंगणवाडी: नागपूर जिल्हा.
राष्ट्रीय कायदे, धोरणे व डिजिटल प्लॅटफॉर्म
- प्र. 40सर्वोच्च न्यायालयाचा आवासाचा अधिकार (Right to Housing): अनुच्छेद 21 अंतर्गत निर्णय.
- प्र. 42भारतीय निवडणूक आयोगाचे डिजिटल प्लॅटफॉर्म.
- प्र. 45पीएम धन-धान्य कृषी योजना (PMDDKY).
क्रीडा घडामोडी
- प्र. 44ड्युरँड कप 2025 मधील उपविजेता संघ.
विज्ञान व तंत्रज्ञान घडामोडी
- प्र. 50NISAR (NASA-ISRO) मिशन.
5. राज्यशास्त्र व शासनप्रणाली (Polity & Governance)15 प्रश्न · प्र. 51 ते 65
पंचायतराज
- प्र. 51नगर क्षेत्र समिती (Town Area Committee) ची रचना.
- प्र. 52पहिल्या ग्रामसभेचा अध्यक्ष: सरपंच.
- प्र. 55पोलिस पाटलांची नेमणूक करण्याचे अधिकार.
- प्र. 62बलवंतराय मेहता समितीच्या शिफारसी.
राज्य शासन व कार्यकारी मंडळ
- प्र. 53राज्यपालाची कार्यकारी सत्ता: अनुच्छेद 154.
- प्र. 61राज्य विधिमंडळात सामान्य विधेयक आणि धन विधेयक मांडण्याची प्रक्रिया.
मूलभूत हक्क व घटनादुरुस्ती
- प्र. 54मूलभूत हक्क आणि संबंधित अनुच्छेद यांच्या जोड्या.
- प्र. 5844 व्या घटनादुरुस्तीद्वारे वगळलेला संपत्तीचा हक्क.
न्यायव्यवस्था (उच्च न्यायालये)
- प्र. 56सर्वाधिक खंडपीठे असलेले उच्च न्यायालय: बॉम्बे उच्च न्यायालय.
- प्र. 64लक्षद्वीप केंद्रशासित प्रदेशाचे उच्च न्यायालय कार्यक्षेत्र.
घटनेची निर्मिती, वैशिष्ट्ये व परिशिष्टे
- प्र. 57अधिकृत भाषांची यादी असणारे आठवे परिशिष्ट.
- प्र. 60संविधान सभेतील अधिकारी: मुख्य आरेखक, सचिव आणि सुलेखनकार.
- प्र. 65राज्यघटनेची अंमलबजावणी व मूलभूत तत्त्वे.
केंद्र-राज्य संबंध व सूची
- प्र. 59समवर्ती सूचीला 'Twilight Zone' म्हणणारे विचारवंत.
- प्र. 63प्रतिबंधात्मक स्थानबद्धतेची (Preventive Detention) तरतूद असणाऱ्या सूची.
6. सामान्य विज्ञान (General Science)15 प्रश्न · प्र. 66 ते 80
भौतिकशास्त्र (Physics)
- प्र. 66जलविद्युत केंद्राचे दुष्परिणाम.
- प्र. 67विजेचा वापर आणि वीज बिलाची गणना.
- प्र. 68चुंबकीय क्षेत्रात दिशा न बदलणारे किरण: गॅमा किरण.
रसायनशास्त्र (Chemistry)
- प्र. 69पितळ (Brass) या मिश्रधातूचे घटक: तांबे आणि जस्त.
- प्र. 70मॅलाकाईट (Malachite) हे धातुक कोणत्या धातूचे आहे.
- प्र. 71कॅल्शियम आणि क्लोरीन यांच्यातील आयनिक बंध.
प्राणीशास्त्र (Zoology)
- प्र. 72निडारिया (Cnidarians) मधील संरक्षक झुओईड: डॅक्टिलोझॉइड.
- प्र. 73कांगारू (Pouched mammal) ची शारीरिक वैशिष्ट्ये.
वनस्पतीशास्त्र (Botany)
- प्र. 75शेंगवर्गीय वनस्पतींमध्ये नत्र स्थिरीकरण: रायझोबियम.
- प्र. 76भुईमुगावरील 'टिक्का' रोग: सरकोस्पोरा परसोनेटा.
- प्र. 77मिराबिलीस जलापा वनस्पतीचे कुल: निक्टाजिनेसी.
आरोग्यशास्त्र व सूक्ष्मजीवशास्त्र (Hygiene & Health)
- प्र. 74घातक सबटर्शियन मलेरियाचा कारक: प्लाझमोडियम फाल्सीपेरम.
- प्र. 78नैसर्गिक रक्त गोठण्यास प्रतिबंध करणारे औषध: हिपॅरीन.
- प्र. 79विषाणूजन्य रोग आणि त्यांचे कारणीभूत विषाणू यांची जुळणी.
- प्र. 80मानवी रक्तातील 'प्लाझ्मा'चे प्रमाण: 55%.
7. अंकगणित व बुद्धिमत्ता चाचणी (Aptitude & Reasoning)20 प्रश्न · प्र. 81 ते 100
अंकगणित (Arithmetic & Quantitative Aptitude)
- प्र. 81टक्केवारी आणि अपूर्णांक यांवरील समस्या.
- प्र. 82मिश्रधातू A व B एकत्र करण्यासंबंधी गुणोत्तर व प्रमाण.
- प्र. 83सरळव्याज आणि व्याजदरातील वाढ.
- प्र. 84काळ व काम: स्त्रिया आणि मुलांची कार्यक्षमता.
- प्र. 85क्रमागत विषम संख्यांच्या वर्गांमधील फरक.
- प्र. 86दशांश अपूर्णांकाचे सरळीकरण: [(0.11)² − (0.01)²] / 1.2.
- प्र. 87स्तंभालेखावरून उत्पादन घट टक्केवारी काढणे.
- प्र. 88चौरसाची बाजू वाढवल्यास क्षेत्रफळात होणारी वाढ.
- प्र. 89परस्परविरुद्ध दिशेने धावणाऱ्या दोन गाड्यांवरील अंतर, वेळ व वेगाची समस्या.
- प्र. 90छापील किंमत, सूट आणि नफा यांवरील समस्या.
- प्र. 98पुस्तकाच्या अपूर्णांक भागाचे वाचन आणि न वाचलेली पाने मोजणे.
बुद्धिमत्ता चाचणी (Logical Reasoning)
- प्र. 91दिशा आणि अंतर ज्ञान.
- प्र. 92सरासरी वयाची गणना.
- प्र. 93अक्षरमालिका (Letter Series) पूर्ण करणे.
- प्र. 94अंकमालिका: 3.75, 5.00, 6.25, 7.50, ...
- प्र. 95चिकित्सक विचार आणि मूल्यमापन ही मानवी मानसिक प्रक्रिया.
- प्र. 96संख्यामालिका: 170, 197, 226, 257, ?
- प्र. 97आकृतीतील त्रिकोणांची संख्या मोजणे.
- प्र. 99सांकेतिक भाषा (Coding-Decoding): THANKS → SKNTHA.
- प्र. 100नातेसंबंध चाचणी (Blood Relations).
05 पूर्व परीक्षेचा कट ऑफ (Official Cut Off & Result)
महाराष्ट्र गट-क सेवा संयुक्त पूर्व परीक्षा 2025 चा प्रवर्गनिहाय (Category-Wise) अधिकृत कट ऑफ आणि संपूर्ण निकालाची PDF पाहण्यासाठी खालील बटणावर क्लिक करा.
06 संबंधित महत्त्वाच्या लिंक्स (Related Resources)
महाराष्ट्र गट-क संयुक्त पूर्व परीक्षा 2026 चा अभ्यासक्रम, विषय आणि परीक्षेची संपूर्ण माहिती पाहण्यासाठी खालील लिंकवर क्लिक करा.
महाराष्ट्र गट-क संयुक्त पूर्व परीक्षा 2024 ची संपूर्ण प्रश्नपत्रिका आणि उत्तरतालिका पाहण्यासाठी किंवा डाउनलोड करण्यासाठी खालील लिंक वापरा.