MPSC Combined Group B Prelims PYQ
महाराष्ट्र दुय्यम सेवा गट-ब (अराजपत्रित) संयुक्त पूर्व परीक्षा 2018
अधिकृत प्रश्नपत्रिका, अंतिम उत्तरतालिका आणि 100 प्रश्नांचे विषयनिहाय विश्लेषण
13 मे 2018 · संच A / H11 · 100 प्रश्नMPSC Group B Prelims 2018 Question Paper PDF आणि Answer Key: महाराष्ट्र लोकसेवा आयोगामार्फत (MPSC) 13 मे 2018 रोजी महाराष्ट्र दुय्यम सेवा अराजपत्रित गट-ब मधील पोलीस उपनिरीक्षक (PSI), राज्य कर निरीक्षक (STI) आणि सहायक कक्ष अधिकारी (ASO) या तीन पदांसाठी संयुक्त पूर्व परीक्षा घेण्यात आली होती. या पेजवरून तुम्ही प्रश्नपुस्तिका संच A (H11) ची मूळ PDF व अंतिम उत्तरतालिका डाउनलोड करू शकता, तसेच पेपरमध्ये विचारलेल्या संपूर्ण 100 प्रश्नांचे 7 विषयांनुसार सविस्तर घटकनिहाय (Topic-Wise) विश्लेषण पाहू शकता.
01 गट-ब पूर्व परीक्षा 2018 : मुख्य माहिती (Exam Overview)
| परीक्षेचे नाव | महाराष्ट्र दुय्यम सेवा गट-ब (अराजपत्रित) संयुक्त पूर्व परीक्षा 2018 |
| समाविष्ट पदे (Posts) | पोलीस उपनिरीक्षक (PSI), राज्य कर निरीक्षक (STI), सहायक कक्ष अधिकारी (ASO) |
| परीक्षा दिनांक | 13 मे 2018 |
| प्रश्नपुस्तिका संच (Booklet Code) | संच A (H11) |
| एकूण प्रश्न व गुण | 100 प्रश्न · 100 गुण (वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी) |
| परीक्षा वेळ व माध्यम | 1 तास (60 मिनिटे) · मराठी व इंग्रजी |
| नकारात्मक गुणपद्धती (Negative Marking) | प्रत्येक चुकीच्या उत्तरासाठी 25% किंवा 1/4 (0.25) गुण वजा |
02 प्रश्नपत्रिका व उत्तरतालिका (Question Paper & Answer Key PDF)
एकत्रित PDF: 13 मे 2018 रोजी झालेल्या MPSC Group B Prelims 2018 ची मूळ प्रश्नपत्रिका व उत्तरतालिका एकाच PDF मधून पाहा किंवा थेट डाउनलोड करा.
PDF प्रिव्ह्यू लोड न झाल्यास वरील VIEW PDF बटणावर क्लिक करा किंवा DOWNLOAD PDF वापरा.
03 2018 च्या पेपरमधील विषयानुसार प्रश्नसंख्या (Subject-Wise Weightage)
| विषय (Subject) | प्रश्नसंख्या |
|---|---|
| चालू घडामोडी (Current Affairs - राष्ट्रीय व आंतरराष्ट्रीय) | 15 |
| राज्यशास्त्र व शासनप्रणाली (Polity & Governance) | 10 |
| इतिहास (History of Modern India & Maharashtra) | 15 |
| भूगोल (Geography of Maharashtra & India) | 15 |
| अर्थव्यवस्था व नियोजन (Indian Economy & Planning) | 15 |
| सामान्य विज्ञान व आरोग्यशास्त्र (General Science) | 15 |
| अंकगणित व बुद्धिमत्ता चाचणी (Aptitude & Reasoning) | 15 |
| एकूण प्रश्न | 100 |
04 2018 च्या पेपरमधील 100 प्रश्नांचे विषयानुसार व Topic-Wise विश्लेषण
१३ मे २०१८ रोजी झालेल्या संच A (H11) प्रश्नपत्रिकेतील सर्व १०० प्रश्नांचे विषयानुसार आणि उपघटकानुसार वर्गीकरण खालीलप्रमाणे आहे:
1. चालू घडामोडी (Current Affairs)15 प्रश्न · प्र. 1 ते 15
अधिकृत अभ्यासक्रम घटक: जागतिक तसेच भारतातील (महाराष्ट्रासह) महत्त्वाच्या घडामोडी.
शासकीय योजना व महिला सुरक्षा
- प्र. 1प्रधानमंत्री मातृ वंदना योजना (PMMVY) - लागू तारीख, आर्थिक मदत व अटी
- प्र. 4महिला सुरक्षेसाठी १ जानेवारी २०१८ रोजी सुरू केलेली विशेष पोलिस तुकडी ('स्टार स्क्वॉड')
- प्र. 10महिला सुरक्षेसाठी केंद्र सरकारचे ऑनलाईन तक्रार निवारण पोर्टल
क्रीडा घडामोडी
- प्र. 3२०१८ आय.पी.एल. टी-२० लिलावातील सर्वाधिक बोली लागलेला भारतीय खेळाडू (जयदेव उनाडकट) व संघ
- प्र. 8१० वा डेव्हिस कप जिंकणारा फ्रान्स संघ व अंतिम फेरीत पराभूत संघ (बेल्जियम)
- प्र. 13२०१८ हिवाळी ऑलिम्पिक क्रीडा स्पर्धा (PyeongChang) व भारतीय खेळाडूंचा सहभाग
पुस्तके, लेखक व पुरस्कार
- प्र. 2'द कोएलिशन ईअर्स' (The Coalition Years) या प्रसिद्ध ग्रंथाचे लेखक (प्रणब मुखर्जी)
- प्र. 5२०१८ मधील राष्ट्रीय व साहित्य क्षेत्रातील पुरस्कार विजेते आणि त्यांचे योगदान
शासकीय धोरणे व आंतरराष्ट्रीय परिषदा
- प्र. 6वित्तीय तंत्रज्ञान (Fintech) धोरण जाहीर करणारे भारतातील पहिले राज्य (महाराष्ट्र - फेब्रु २०१८)
- प्र. 7जागतिक उद्योजकता परिषद २०१७ (Global Entrepreneurship Summit) चे आयोजन शहर (हैदराबाद)
- प्र. 9भारत-आशियाई (ASEAN) मैत्री परिषद व प्रादेशिक सहकार्याचे महत्त्वाचे मुद्दे
- प्र. 11राष्ट्रीय हरित लवाद (NGT) आणि पर्यावरण संवर्धनाचे उपक्रम
- प्र. 15आंतरराष्ट्रीय संस्थांमधील उच्चस्तरीय भारतीय अधिकाऱ्यांच्या नियुक्त्या
अंतराळ, विज्ञान व आरोग्य
- प्र. 12जागतिक आरोग्य संघटना (WHO) पोलिओ व टीबी निर्मूलनाचे जागतिक उद्दिष्ट
- प्र. 14भारतीय अंतराळ संशोधन संस्था (ISRO) च्या पीएसएलव्ही (PSLV) उपग्रह मोहिमा
2. राज्यशास्त्र व शासनप्रणाली (Polity & Governance)10 प्रश्न · प्र. 16 ते 25
अधिकृत अभ्यासक्रम घटक: भारतीय संघ राज्यव्यवस्था, राज्यघटना निर्मिती, मूलभूत हक्क व कर्तव्ये, मार्गदर्शक तत्त्वे, कायदेमंडळ, कार्यकारी मंडळ, न्यायव्यवस्था व प्रशासकीय नियंत्रणे.
आणीबाणीविषयक तरतुदी
- प्र. 16राष्ट्रीय आणीबाणी (कलम ३५२) घोषित करण्याचे घटनात्मक आधार व ४४ वी घटनादुरुस्ती
संसद व कायदे निर्मिती प्रक्रिया
- प्र. 17संसद सदस्यांच्या अयोग्यतेबाबत (Disqualification of MPs) अंतिम निर्णय (राष्ट्रपती - निवडणूक आयोगाचा सल्ला)
- प्र. 18धनविधेयक (Money Bill - कलम ११०) संदर्भातील प्रक्रिया व लोकसभेचे विशेष अधिकार
राज्य कार्यकारी मंडळ
- प्र. 19मुख्यमंत्र्यांची घटनात्मक कर्तव्ये (कलम १६७) व राज्यपालांना प्रशासकीय माहिती पुरवणे
न्यायव्यवस्था (Judiciary)
- प्र. 21उच्च न्यायालयाचे प्राधिकृत हुकूम (Writs - कलम २२६) जारी करण्याचे अधिकार क्षेत्र
स्थानिक स्वराज्य संस्था (Panchayati Raj)
- प्र. 22७३ वी घटनादुरुस्ती व महाराष्ट्रात स्थानिक स्वराज्य संस्थांमध्ये महिलांना ५०% आरक्षण तरतूद
मार्गदर्शक तत्त्वे व मूलभूत हक्क
- प्र. 23राज्याच्या धोरणाची मार्गदर्शक तत्त्वे (DPSP - भाग IV) आणि मूलभूत हक्क यांतील संबंध
घटनात्मक व वैधानिक संस्था
- प्र. 20राज्य लोकसेवा आयोग (MPSC - कलम ३१५-३२३) अध्यक्ष व सदस्यांचा कार्यकाळ आणि पदच्युती नियम
- प्र. 24केंद्रीय माहिती आयोग (CIC) रचना व माहिती आयुक्त निवड समितीची रचना
- प्र. 25लोकपाल व लोकायुक्त अधिनियम २०१३ - रचना व अधिकार क्षेत्र
3. इतिहास (History of Modern India & Maharashtra)15 प्रश्न · प्र. 26 ते 40
अधिकृत अभ्यासक्रम घटक: आधुनिक भारताचा विशेषतः महाराष्ट्राचा इतिहास, १८५७ चा उठाव, सामाजिक व धार्मिक सुधारणा चळवळी, राष्ट्रीय चळवळ व महाराष्ट्राचा सहभाग.
१८५७ चा उठाव व महाराष्ट्र
- प्र. 26१८५७ च्या उठावात महाराष्ट्रातील विविध भागांचा (सातारा, कोल्हापूर, पेठ, नरगुंद) सहभाग व स्थानिक नेते
सामाजिक व धार्मिक सुधारणा चळवळी
- प्र. 27महात्मा जोतीराव फुले, सत्यशोधक समाज (१८७३) व 'दीनबंधू' वर्तमानपत्र
- प्र. 29राजा राममोहन रॉय आणि ब्राह्मो समाजाचे धार्मिक व सामाजिक विचार
- प्र. 30प्रार्थना समाज आणि न्यायमूर्ती महादेव गोविंद रानडे यांचे सामाजिक-आर्थिक विचार
- प्र. 31महर्षी धोंडो केशव कर्वे यांचे महिला शिक्षणातील कार्य (अनाथ बालिकाश्रम व हिंगणे महिला विद्यापीठ)
दलित व कामगार चळवळ
- प्र. 28डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांनी स्थापन केलेल्या संस्था ('बहिष्कृत हितकारिणी सभा') व वृत्तपत्रे
- प्र. 33नारायण मेघाजी लोखंडे आणि 'बॉम्बे मिलहँड्स असोसिएशन' (१८९०) चे कामगार क्षेत्रातील योगदान
वृत्तपत्रांचा इतिहास
- प्र. 34महाराष्ट्रातील आद्य वृत्तपत्रे (दर्पण, प्रभाकर, ज्ञानप्रकाश) व त्यांचे संपादक
ब्रिटिश आर्थिक धोरणे व शेतकरी लढा
- प्र. 35ब्रिटिश भारतातील जमीन महसूल पद्धती - रयतवारी (Ryotwari System) ची वैशिष्ट्ये
- प्र. 38१८७५ चे दख्खनचे दंगे (Deccan Riots) व सुपे (जि. पुणे) येथील शेतकरी उठाव
राष्ट्रीय सभा व जहाल-मवाळ चळवळ
- प्र. 32लोकमान्य बाळ गंगाधर टिळक - केसरी, मराठा वृत्तपत्रे व राष्ट्रीय प्रबोधन
- प्र. 36१८८५ मधील भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसचे पहिले अधिवेशन (मुंबई) व प्रतिनिधी
- प्र. 37राष्ट्रीय सभेतील सूरत विभाजन (१९०७) - जहाल व मवाळ यांच्यातील मतभेदाची कारणे
क्रांतिकारक व संयुक्त महाराष्ट्र चळवळ
- प्र. 39विनायक दामोदर सावरकर आणि 'अभिनव भारत' (१९०४) क्रांतीकारी संघटना
- प्र. 40संयुक्त महाराष्ट्र चळवळ, १०५ हुतात्मा लढा व १ मे १९६० महाराष्ट्र राज्य निर्मिती
4. भूगोल (Geography of Maharashtra & India)15 प्रश्न · प्र. 41 ते 55
अधिकृत अभ्यासक्रम घटक: महाराष्ट्राच्या भूगोलाच्या विशेष अभ्यासासह प्राकृतिक रचना, हवामान, नद्या, मृदा, लोकसंख्या, वनसंपदा, उद्योग व वाहतूक.
प्राकृतिक भूगोल व शिखरे
- प्र. 41सह्याद्री पर्वतातील प्रमुख शिखरे व त्यांच्या उंचीची उतरती क्रमानुवारी (कळसूबाई, साल्हेर, महाबळेश्वर)
- प्र. 43महाराष्ट्र पठाराची (Deccan Trap) निर्मिती व बेसाल्ट खडकाचे प्रवाही थर
जलप्रणाली (Rivers) व सिंचन
- प्र. 42महाराष्ट्र पठारावरील प्रमुख नद्या (गोदावरी, भीमा, कृष्णा) व त्यांच्या उपनद्या
- प्र. 48महाराष्ट्रातील प्रमुख जलसिंचन प्रकल्प व धरणे (जायकवाडी, उजनी, कोयना)
मृदा व हवामान
- प्र. 44महाराष्ट्रातील काळी मृदा (Regur Soil) व तिची ओलावा टिकवून ठेवण्याची क्षमता
- प्र. 45महाराष्ट्रातील मान्सून पर्जन्यमान वितरण व पर्जन्यछायेचा प्रदेश
राजकीय, प्रशासकीय व लोकसंख्या
- प्र. 46महाराष्ट्राचे प्रशासकीय विभाग व तालुक्यांची संख्या
- प्र. 52२०११ च्या जनगणनेनुसार भारतातील व महाराष्ट्रातील साक्षरता व लिंगगुणोत्तर (Sex Ratio)
वने, अभयारण्ये व खनिजे
- प्र. 47महाराष्ट्रातील अभयारण्ये व राष्ट्रीय उद्याने (ताडोबा, मेळघाट, पेंच, टिपेश्वर)
- प्र. 49महाराष्ट्रातील खनिज संपत्ती वितरण (बॉक्साईट, लोहखनिज, मॅंगनीज)
उद्योग व वाहतूक
- प्र. 50महाराष्ट्रातील प्रमुख औद्योगिक पट्टे व सूती कापड उद्योगाचे विकेंद्रीकरण
- प्र. 53भारतातील राष्ट्रीय महामार्ग जाळे व सुवर्ण चतुष्कोन (Golden Quadrilateral) प्रकल्प
भारत व जागतिक भूगोल
- प्र. 51भारतातील प्रमुख प्राकृतिक विभाग (उत्तर भारतीय मैदानी प्रदेश व पर्वतरांगा)
- प्र. 54जगातील हवामान प्रदेश (विषुववृत्तीय, मान्सून) व नैसर्गिक वनस्पती
- प्र. 55सौरमाला, पृथ्वीचा अक्षीय कल (२३.५°) व ऋतूचक्र निर्मिती
5. अर्थव्यवस्था व नियोजन (Economics)15 प्रश्न · प्र. 56 ते 70
अधिकृत अभ्यासक्रम घटक: भारतीय अर्थव्यवस्था, राष्ट्रीय उत्पन्न, शेती, उद्योग, बँकिंग, लोकसंख्या, दारिद्र्य, बेरोजगारी, सार्वजनिक वित्त व कर रचना.
राष्ट्रीय उत्पन्न
- प्र. 56राष्ट्रीय उत्पन्न (National Income) - GDP, GNP, NNP संकल्पना व मोजमाप
दारिद्र्य, बेरोजगारी व लोकसंख्या
- प्र. 57भारतातील दारिद्र्य मोजमाप समित्या - सुरेश तेंडुलकर समिती (२००९) व सी. रंगराजन समिती (२०१४)
- प्र. 67लोकसंख्या लाभांश (Demographic Dividend) व १५ ते ५९ कार्यक्षम लोकसंख्या वयोगट
बँकिंग व मौद्रिक धोरण
- प्र. 58भारतीय रिझर्व्ह बँकेचे (RBI) मौद्रिक धोरण साधने - Repo Rate, Reverse Repo, CRR, SLR
- प्र. 59भारतातील बँकिंग क्षेत्र सुधारणा - नरसिंहम समिती (१९९१ व १९९८)
सार्वजनिक वित्त व कर रचना
- प्र. 60केंद्र सरकारचा अर्थसंकल्प - महसुली तूट व राजकोषीय तूट (Fiscal Deficit)
- प्र. 64भारतातील कर संरचना - प्रत्यक्ष कर व अप्रत्यक्ष कर (GST - १ जुलै २०१७)
- प्र. 65राजकोषीय जबाबदारी आणि अर्थसंकल्प व्यवस्थापन कायदा (FRBM Act २००३)
नियोजन व कृषी अर्थव्यवस्था
- प्र. 61भारतातील पंचवार्षिक योजना - ५ वी योजना व ८ वी योजना उद्दिष्टे
- प्र. 62भारतीय शेती - राष्ट्रीय कृषी विकास योजना (RKVY) व नाबार्ड (NABARD) कृषी वित्त
परकीय व्यापार व किंमत निर्देशांक
- प्र. 63भारत सरकारचा परकीय व्यापार - चालू खात्यावरील तूट (CAD) व परकीय गंगाजळी
- प्र. 66चलनवाढ मोजमाप - ग्राहक मूल्य निर्देशांक (CPI) विरुद्ध घाऊक मूल्य निर्देशांक (WPI)
आर्थिक सुधारणा व कल्याणकारी योजना
- प्र. 68१९९१ चे नवीन औद्योगिक धोरण (LPG सुधारणा)
- प्र. 69भारतातील सामाजिक सुरक्षा योजना (अटल पेन्शन योजना, विमा योजना)
- प्र. 70महाराष्ट्राची आर्थिक पाहणी - राज्य उत्पन्न व सेवा क्षेत्राचा वाटा
6. सामान्य विज्ञान (General Science)15 प्रश्न · प्र. 71 ते 85
अधिकृत अभ्यासक्रम घटक: भौतिकशास्त्र (Physics), रसायनशास्त्र (Chemistry), वनस्पतीशास्त्र (Botany), प्राणीशास्त्र (Zoology), मानवी आरोग्यशास्त्र व परिसंस्था.
भौतिकशास्त्र (Physics)
- प्र. 71प्रकाशशास्त्र (Optics) - प्रकाशाचे अपवर्तन (Refraction) व भिंगाचे नाभीय अंतर (P=1/f)
- प्र. 72ध्वनीशास्त्र (Acoustics) - ध्वनीचा विविध माध्यमांतील वेग व वारंवारता
- प्र. 73धाराविद्युत (Electricity) - ओहमचा नियम (V=IR) व परिपथातील रोधाची जोडणी
रसायनशास्त्र (Chemistry)
- प्र. 74द्रव्याचे वर्गीकरण - मूलद्रव्ये, संयुगे व मिश्रणे यांच्यातील भौतिक-रासायनिक फरक
- प्र. 75अणूची रचना - इलेक्ट्रॉन, प्रोटॉन, न्यूट्रॉन आणि समस्थानिके (Isotopes)
- प्र. 76आम्ल व आम्लारी - pH मूल्य श्रेणी (0-14) आणि लिटमस कागदावरील बदल
वनस्पतीशास्त्र (Botany)
- प्र. 77वनस्पतींचे वर्गीकरण - अबीजपत्री (Thallophyta, Bryophyta, Pteridophyta)
- प्र. 78वनस्पतींमधील प्रकाशसंश्लेषण (Photosynthesis) व हरितद्रव्याची भूमिका
प्राणीशास्त्र (Zoology)
- प्र. 79प्राणिशास्त्र - अपृष्ठवंशीय प्राणी संघ (Arthropoda - संधिपाद प्राणी)
- प्र. 80मानवी रक्ताभिसरण संस्था - RBC, WBC, पांढऱ्या पेशी व हिमोग्लोबिनचे कार्य
मानवी आरोग्यशास्त्र व परिसंस्था (Hygiene & Ecology)
- प्र. 81जिवाणूजन्य रोग (TB, टायफॉईड, कॉलरा) व प्रतिबंधक लस
- प्र. 82विषाणूजन्य रोग (पोलिओ, हिपॅटायटीस, एड्स/HIV) व एलिसा चाचणी
- प्र. 83जीवनसत्त्वे (Vitamins) व अभावामुळे होणारे आजार
- प्र. 84मानवी पचनसंस्था - विकरे (पेप्सिन, ट्रिप्सिन, अमायलेज) व यकृताची भूमिका
- प्र. 85पर्यावरण व परिसंस्था - अन्नसाखळी (Food Chain) व १०% ऊर्जेच्या हस्तांतरणाचा नियम
7. अंकगणित व बुद्धिमत्ता चाचणी (Aptitude & Reasoning)15 प्रश्न · प्र. 86 ते 100
अधिकृत अभ्यासक्रम घटक: अंकगणितातील मूलभूत क्रिया, टक्केवारी, व्याज, वेळ-वेग-काम, तार्किक क्षमता व बुद्धिमत्ता चाचणी.
बुद्धिमत्ता चाचणी (Reasoning)
- प्र. 86संख्यामाला (Number Series) - गहाळ पद किंवा चुकीचे पद ओळखणे
- प्र. 87अक्षरमाला व सांकेतिक भाषा (Coding-Decoding) - वर्णमालेचे नियम
- प्र. 88नातेसंबंध (Blood Relations) - कौटुंबिक वृक्षावर आधारित नाते ओळखणे
- प्र. 89दिशा व अंतर (Direction Sense) - पायथागोरस सिद्धांताने अंतर काढणे
- प्र. 90वेन आकृत्या व तार्किक अनुमान (Syllogism)
- प्र. 97घड्याळ (Clock) - तास काटा व मिनिट काटा यांतील अंशात्मक कोन
- प्र. 98कॅलेंडर (Calendar) - दिलेल्या तारखेचा वार व अतिरिक्त दिवस गणन
- प्र. 99आकृत्यांची मोजणी (Counting Figures) - त्रिकोण व चौरस संख्या
अंकगणित (Aptitude)
- प्र. 91काळ, काम व वेग (Time & Work) - माणसांची संख्या, दिवस व तास गणित
- प्र. 92आगगाडी व अंतर (Speed, Distance & Train) - पुलाची लांबी व वेग
- प्र. 93सरासरी व गुणोत्तर-प्रमाण (Average, Ratio & Proportion)
- प्र. 94शेकडेवारी आणि नफा-तोटा (Percentage, Profit & Loss)
- प्र. 95सरळव्याज व चक्रवाढव्याज (Simple & Compound Interest) यांतील फरक
- प्र. 96वयवारी (Problems on Ages) - वयाची रेषीय समीकरणे
- प्र. 100माहितीचे पृथक्करण (Data Interpretation) - स्तंभालेख व आलेखाचे निष्कर्ष
05 गट-ब पूर्व परीक्षा 2018 : पदनिहाय निवड व कट-ऑफ स्वरूप
13 मे 2018 रोजी झालेल्या संयुक्त पूर्व परीक्षेतून पोलीस उपनिरीक्षक (PSI), राज्य कर निरीक्षक (STI) आणि सहायक कक्ष अधिकारी (ASO) या तिन्ही संवर्गांच्या मुख्य परीक्षेसाठी स्वतंत्र कट-ऑफ जाहीर करण्यात आला. उमेदवारांनी अर्जात दिलेला पदाचा विकल्प आणि त्या त्या पदाच्या उपलब्ध जागांनुसार आयोगाने प्रवर्गनिहाय स्वतंत्र पात्रता गुण निर्धारित केले.
06 वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (FAQs)
1. MPSC Group B Prelims 2018 परीक्षा कधी आयोजित करण्यात आली होती?
2. MPSC Group B Prelims 2018 मध्ये कोणत्या विषयांवर किती प्रश्न विचारले गेले होते?
3. MPSC Group B Prelims 2018 Question Paper आणि Answer Key PDF कुठे मिळेल?
4. २०१८ च्या दुय्यम सेवा गट-ब संयुक्त पूर्व परीक्षेत कोणत्या पदांचा समावेश होता?
07 इतर वर्षांच्या MPSC Group B पूर्व परीक्षा प्रश्नपत्रिका (2019 – 2026)
MPSC Group B संयुक्त पूर्व परीक्षेच्या इतर सर्व वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व उत्तरतालिका पाहण्यासाठी खालील लिंक्सवर क्लिक करा: