MPSC RESOURCE HUB महाराष्ट्र लोकसेवा आयोगाच्या परीक्षांसाठी प्रश्नपत्रिका, विश्लेषण व अभ्याससाहित्य
PDF • PYQ • SYLLABUS • ANALYSIS

MPSC Group B Prelims 2019 Question Paper PDF with Final Answer Key | गट-ब पूर्व परीक्षा 2019 प्रश्नपत्रिका व अंतिम उत्तरतालिका

MPSC Previous Year Question Paper

महाराष्ट्र दुय्यम सेवा गट-ब (अराजपत्रित) संयुक्त पूर्व परीक्षा 2019

प्रश्नपत्रिका, उत्तरतालिका आणि विषयनिहाय प्रश्न विश्लेषण

Prelims 2019 · 100 प्रश्न · 100 गुण

MPSC Group B Prelims 2019 Question Paper PDF आणि Answer Key या पेजवर उपलब्ध आहे. महाराष्ट्र दुय्यम सेवा गट-ब (अराजपत्रित) संयुक्त पूर्व परीक्षा 2019 ही 24 मार्च 2019 रोजी आयोजित करण्यात आली होती. या पेजवरून प्रश्नपत्रिका व उत्तरतालिका पाहा किंवा डाउनलोड करा. तसेच परीक्षेतील 100 प्रश्नांचे Subject-Wise आणि Topic-Wise Analysis सात विषयांनुसार पाहता येईल.

01 परीक्षेची माहिती (Exam Overview)

परीक्षेचे नावमहाराष्ट्र दुय्यम सेवा गट-ब (अराजपत्रित) संयुक्त पूर्व परीक्षा 2019
परीक्षा दिनांक24 मार्च 2019
एकूण प्रश्न100
एकूण गुण100
परीक्षा वेळ1 तास (60 मिनिटे)
नकारात्मक गुणप्रत्येक चुकीच्या उत्तरासाठी 1/4 (0.25) गुण

02 प्रश्नपत्रिका व उत्तरतालिका (Question Paper & Answer Key PDF)

एकत्रित PDF: MPSC Group B Prelims 2019 ची प्रश्नपत्रिका व उत्तरतालिका एकाच PDF मधून पाहा किंवा डाउनलोड करा.

PDF दिसत नसल्यास वरील VIEW PDF बटणावर क्लिक करा किंवा DOWNLOAD PDF वापरा.

03 विषयानुसार प्रश्नसंख्या (Subject-Wise Question Count)

विषयप्रश्नसंख्या
चालू घडामोडी (Current Affairs)15
राज्यशास्त्र व शासनप्रणाली (Polity & Governance)10
इतिहास (Modern History of India & Maharashtra)15
भूगोल (Geography of Maharashtra & India)15
अर्थव्यवस्था (Indian Economy & Development)15
सामान्य विज्ञान (General Science)15
अंकगणित व बुद्धिमत्ता चाचणी (Aptitude & Reasoning)15
एकूण100

04 विचारलेल्या प्रश्नांचे विषयानुसार व Topicwise प्रश्नविश्लेषण पहा

खालील सात विषयांपैकी कोणत्याही विषयावर क्लिक करा. त्या विषयातील प्रश्न क्रमांक आणि प्रश्नांचा संक्षिप्त आशय लगेच पाहता येईल.
१. चालू घडामोडी (Current Affairs)15 प्रश्न · प्र. 1 ते 15

अधिकृत अभ्यासक्रम घटक: जागतिक तसेच भारतातील (महाराष्ट्रासह) महत्त्वाच्या घडामोडी.

पर्यावरण :

  • प्र. १२०१७ मधील जागतिक कार्बन डायऑक्साईड उत्सर्जनातील भारताचे स्थान (४ था क्रमांक), हिस्सा (७%) आणि सर्वोच्च उत्सर्जक देश.
  • प्र. ८मुंबई शहरात बिबट्यांचा अधिवास असणारे क्षेत्र आणि शहरातील ४ प्रमुख नद्या (मिठी, दहिसर, पोईसर, ओशिवरा).
  • प्र. १३हवामान बदलाशी (Climate Change) संबंधित जागतिक परिषद व आंतरराष्ट्रीय करार (पृथ्वी शिखर परिषद, क्योटो प्रोटोकॉल, UNFCCC).

केंद्र व राज्य शासनाचे डिजिटल पोर्टल्स व उपक्रम:

  • प्र. २महिला कर्मचाऱ्यांच्या कामाच्या ठिकाणी होणाऱ्या लैंगिक शोषणाची तक्रार ऑनलाईन नोंदवण्यासाठी केंद्र सरकारचे 'SHe-Box' पोर्टल.
  • प्र. ९औषधी वनस्पती, कच्चा माल आणि आयुर्वेदाच्या ज्ञानासाठी भारत सरकारचे 'ई-चरक' (e-CHARAK) पोर्टल.
  • प्र. १०बालमजूर कायदा व राष्ट्रीय बालमजूर प्रकल्पाच्या प्रभावी अंमलबजावणीसाठी 'पेंसिल' (PENCIL) इलेक्ट्रॉनिक पोर्टल.

अंतराळ मोहिमा:

  • प्र. ३इस्रोचा 'गगनयान' मानवी अंतराळ प्रकल्प, अर्थसंकल्पीय तरतूद व अंतराळवीर प्रशिक्षण मोहीम.

शासकीय योजना:

  • प्र. ४'सुकन्या समृद्धी योजना' - टपाल बचत खाते, व्याजदर व 'बेटी बचाओ बेटी पढाओ' उपक्रमांतर्गत सुरुवात.
  • प्र. १५महिलांना मोफत इंजेक्टेबल गर्भनिरोधक (अंतरा) प्रदान करणारे देशातील पहिले राज्य (महाराष्ट्र).

राष्ट्रीय पुरस्कार :

  • प्र. ५२०१८ चे 'पद्मभूषण' पुरस्कार विजेते (आर. नागास्वामी, वेद प्रकाश नंदा, अरविंद पारिख, लक्ष्मण पै) आणि त्यांची क्षेत्रे.

आंतरराष्ट्रीय नियुक्त्या :

  • प्र. ६आंतरराष्ट्रीय न्यायालयातील (ICJ) न्यायाधीश म्हणून न्यायमूर्ती दलवीर भंडारी यांची पुनर्निवड व संस्थात्मक पार्श्वभूमी.

सांस्कृतिक व भाषा संस्था:

  • प्र. ७साहित्य अकादमीची स्थापना (मार्च १९५४), नोंदणीकृत संस्था स्वरूप व २४ मान्यताप्राप्त भाषा.

व्यक्तिविशेष व निधन वार्ता:

  • प्र. ११पाकिस्तानच्या प्रसिद्ध मानवाधिकार कार्यकर्त्या व वकील अस्मा जहांगीर यांचे निधन.

युनेस्को जागतिक सांस्कृतिक वारसा:

  • प्र. १२युनेस्कोद्वारे 'अमूर्त सांस्कृतिक वारसा' (Intangible Cultural Heritage) म्हणून कुंभमेळ्यास मिळालेली मान्यता.

क्रीडा :

  • प्र. १४जगातील सात समुद्रांची यशस्वी जलतरण मोहीम (Ocean's Seven Swim) पूर्ण करणारा पहिला भारतीय (रोहन मोरे).
२. राज्यशास्त्र व शासनप्रणाली (Polity & Governance)10 प्रश्न · प्र. 16 ते 25

अधिकृत अभ्यासक्रम घटक: भारतीय संघ राज्यव्यवस्था, राज्यघटना निर्मिती, मूलभूत हक्क व कर्तव्ये, मार्गदर्शक तत्त्वे, कायदेमंडळ, कार्यकारी मंडळ, न्यायव्यवस्था व प्रशासकीय नियंत्रणे.

पंचायत राज व स्थानिक स्वराज्य संस्था:

  • प्र. १६लोकशाही विकेंद्रीकरण व सामुदायिक विकास कार्यक्रमाच्या मूल्यमापनासाठी बलवंतराय मेहता समितीची स्थापना व शिफारशी.
  • प्र. १७महाराष्ट्रातील सरपंचाविरुद्ध अविश्वास ठराव आणण्याच्या कायदेशीर तरतुदी, विशेष बैठक व बहुमताची अट.

आर्थिक नियोजन व संस्थात्मक रचना:

  • प्र. १८नीति आयोग (NITI Aayog) - स्थापना (१ जानेवारी २०१५), पूर्ण नाव व पंतप्रधान पदसिद्ध अध्यक्ष.

भारतीय राज्य घटनेतील प्रमुख कलमे:

  • प्र. १९घटनात्मक पदे व कलमे जुळणी (संसदेची निर्मिती - कलम ७९, राष्ट्रपती निवडणूक - कलम ५४, उपराष्ट्रपती - कलम ६३, महान्यायवादी - कलम ७६).

न्यायव्यवस्था (Judiciary):

  • प्र. २०उच्च न्यायालयाबाबतच्या घटनात्मक तरतुदी (अनुच्छेद २१४), दिल्ली केंद्रशासित प्रदेशाचे उच्च न्यायालय व ऐतिहासिक न्यायालये.

राज्य कार्यकारी मंडळ (State Executive):

  • प्र. २१राज्यघटनेचे अनुच्छेद १६४ - मुख्यमंत्र्यांची नियुक्ती, मंत्रिमंडळाची १५% मर्यादा व विधानसभेस सामूहिक जबाबदारी.

मूलभूत कर्तव्ये (Fundamental Duties):

  • प्र. २२लोकशाही राष्ट्रांमध्ये नागरिकांच्या मूलभूत कर्तव्यांचा राज्यघटनेत समावेश असणारे देश (भारत आणि जपान).

राज्यपाल पद व विशेषाधिकार:

  • प्र. २३राज्यपालांना विशिष्ट बाबींमध्ये विवेकाधिकार (Discretionary Powers) प्रदान करणारे अनुच्छेद १६३.

लोकशाही तत्त्वज्ञान व मूल्ये:

  • प्र. २४लोकशाही व्यवस्थेची आधारभूत तत्त्वे (मुक्त व निष्पक्ष निवडणुका, व्यक्तीची प्रतिष्ठा, कायदेशीर समानता).

केंद्र-राज्य संबंध व घटनात्मक सूच्या:

  • प्र. २५केंद्र आणि राज्यांमधील कायदेविषयक अधिकारांची विभागणी (संघ सूची, राज्य सूची, समवर्ती सूची - कलम २४६).
३. इतिहास (Modern History of India & Maharashtra)15 प्रश्न · प्र. 26 ते 40

अधिकृत अभ्यासक्रम घटक: आधुनिक भारताचा विशेषतः महाराष्ट्राचा इतिहास (१८५७ ते १९४७), सामाजिक व आर्थिक सुधारणा चळवळी, वृत्तपत्रे, शिक्षण व समाजसुधारक.

समाजसुधारक :

  • प्र. २६छत्रपती शाहू महाराजांनी आर्थिक व नैतिक मदत केलेली बहुजन समाजाची वृत्तपत्रे (विजयी मराठा, तरुण मराठा, कैवारी, तेज).
  • प्र. २७मुंबई इलाख्यात सतीबंदीचा कायदा प्रभावीपणे लागू करण्यासाठी गव्हर्नर जॉन माल्कम यांना नाना शंकरशेट यांनी दिलेला पाठिंबा.
  • प्र. २८बॉम्बे नेटिव्ह एज्युकेशन सोसायटीसाठी शालोपयोगी पुस्तके लिहिणारे विद्वान (काशिनाथ छत्रे, जगन्नाथशास्त्री क्रमवंत, हरी केशवजी, कॅप्टन जर्व्हिस).
  • प्र. २९छत्रपती शाहू महाराजांनी 'करवीर पीठा'साठी नवीन शंकराचार्य म्हणून केलेली निवड (सदाशिवराव भाऊ बेनाडीकर).

१८५७ चा उठाव व लष्करी सुधारणा:

  • प्र. ३०१८५७ च्या उठावानंतर ब्रिटिशांनी भारतीय सैन्याची केलेली पुनर्रचना व पील कमिशन शिफारशी.

आदिवासी व शेतकरी उठाव:

  • प्र. ३१छोटानागपूर क्षेत्रातील बिरसा मुंडा यांच्या नेतृत्वाखालील 'उलगुलान' आदिवासी बंड.
  • प्र. ३२महाराष्ट्रातील शेतकरी चळवळी, दख्खनचे दंगे (१८७५) व किसान सभा अधिवेशने.

डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर व दलित चळवळ:

  • प्र. ३३डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांनी स्थापन केलेल्या संस्था, वृत्तपत्रे (बहिष्कृत भारत, जनता, समता) व सामाजिक सत्याग्रह.

क्रांतिकारी चळवळ:

  • प्र. ३४आद्य क्रांतिकारक वासुदेव बळवंत फडके यांचे सशस्त्र बंड व रामोशी सहकाऱ्यांचे योगदान.

सामाजिक व धार्मिक सुधारणा संस्था:

  • प्र. ३५प्रार्थना समाज (१८६७) - स्थापना, आत्माराम पांडुरंग, न्यायमूर्ती रानडे व सामाजिक सुधारणा कार्यक्रम.
  • प्र. ३६महर्षी धोंडो केशव कर्वे यांचे महिला शिक्षण, अनाथ बालिका आश्रम व एस.एन.डी.टी. महिला विद्यापीठाची स्थापना.

राष्ट्रीय सभा व स्वदेशी चळवळ:

  • प्र. ३७सार्वजनिक काका (गणेश वासुदेव जोशी) आणि पुणे सार्वजनिक सभेचे स्वदेशी वस्तुप्रचारक कार्य.

कामगार चळवळ:

  • प्र. ३८भारतीय कामगार चळवळीचे जनक नारायण मेघाजी लोखंडे आणि 'बॉम्बे मिलहँड्स असोसिएशन'ची स्थापना.

स्वातंत्र्य लढा व संस्थान विलीनीकरण:

  • प्र. ३९हैदराबाद मुक्ती संग्राम, स्टेट काँग्रेस व स्वामी रामानंद तीर्थ यांचे नेतृत्व.
  • प्र. ४०संयुक्त महाराष्ट्र चळवळ, १०५ हुतात्म्यांचे बलिदान व १ मे १९६० रोजी महाराष्ट्राची निर्मिती.
४. भूगोल (Geography of Maharashtra & India)15 प्रश्न · प्र. 41 ते 55

अधिकृत अभ्यासक्रम घटक: महाराष्ट्राच्या भूगोलाच्या विशेष अभ्यासासह पृथ्वी, जगातील विभाग, हवामान, अक्षांश-रेखांश, महाराष्ट्रातील जमिनीचे प्रकार, पर्जन्यमान, प्रमुख पिके, शहरे, नद्या, उद्योग धंदे.

प्रशासकीय भूगोल व तालुके:

  • प्र. ४१पुणे प्रशासकीय विभागातील भौगोलिकदृष्ट्या सर्वात उत्तरेकडे असलेला तालुका (जुन्नर).

प्राकृतिक भूगोल व नदीखोरे:

  • प्र. ४२महाराष्ट्र पठारावरील सर्वात मोठे नदीखोरे (गोदावरी नदीखोरे - ४९% क्षेत्रफळ).
  • प्र. ४३महाराष्ट्र पठाराची पूर्व-पश्चिम लांबी (सुमारे ७५० किमी) व सरासरी उंची.
  • प्र. ४५महाराष्ट्रातील प्रमुख पर्वत रांगा व दऱ्या (सातपुडा, सातमाळा-अजिंठा, हरिश्चंद्र-बालाघाट, शंभू महादेव).
  • प्र. ५५भारतातील उत्तर व दक्षिण भारताला वेगळी करणाऱ्या खचदरीतून वाहणारी प्रमुख नदी (तापी नदी).

खनिज संपत्ती व वितरण:

  • प्र. ४४महाराष्ट्रातील पूर्व व दक्षिण महाराष्ट्रातील प्रमुख खनिज पट्टे (मॅंगनीज, बॉक्साईट, लोखंड).

जलविद्युत व ऊर्जा प्रकल्प:

  • प्र. ४६महाराष्ट्राची 'भाग्यलक्ष्मी' मानला जाणारा सर्वात मोठा जलविद्युत प्रकल्प (कोयना जलविद्युत प्रकल्प).

वाहतूक व दळणवळण:

  • प्र. ४७महाराष्ट्रातील प्रमुख राष्ट्रीय महामार्ग (NH) आणि जोडली जाणारी प्रमुख शहरे.

किनारपट्टी व खाड्या:

  • प्र. ४८महाराष्ट्रातील कोकण किनारपट्टीवरील खाड्यांचा उत्तरेकडून दक्षिणेकडे योग्य क्रम (धर्मतर, रोहा, दाभोळ, जयगड).

मानवी व लोकसंख्या भूगोल:

  • प्र. ४९जनगणना २०११ नुसार महाराष्ट्राची लोकसंख्या घनता (३६५ प्रति चौ.किमी) व साक्षरता प्रमाण.

मृदा व कृषी भूगोल:

  • प्र. ५०महाराष्ट्रातील प्रमुख मृदा प्रकार (काळी रेगुर मृदा, तांबडी-जांभी मृदा) व त्यांची सुपीकता.
  • प्र. ५३महाराष्ट्रातील कापूस उत्पादन क्षेत्र व प्रमुख सूतगिरण्या/वस्त्रोद्योग केंद्रे (सोलापूर, इचलकरंजी).

हवामान व पर्जन्यमान:

  • प्र. ५२महाराष्ट्रातील नैर्ऋत्य मोसमी वाऱ्यांपासून मिळणारे पर्जन्य व प्रतिरोध पर्जन्यस्वरूप.

महाराष्ट्र स्थान व विस्तार:

  • प्र. ५४महाराष्ट्र राज्याचा अक्षवृत्तीय विस्तार (१५° ४४' उत्तर अक्षवृत्त ते २२° ६' उत्तर अक्षवृत्त).

पर्यावरण व अभयारण्ये:

  • प्र. ५१महाराष्ट्रातील प्रमुख अभयारण्ये व राष्ट्रीय उद्याने (ताडोबा, मेळघाट, तांसा, राधानगरी).
५. अर्थव्यवस्था (Indian Economy & Development)15 प्रश्न · प्र. 56 ते 70

अधिकृत अभ्यासक्रम घटक: भारतीय अर्थव्यवस्था - राष्ट्रीय उत्पन्न, शेती, उद्योग, परकीय व्यापार, बँकिंग, लोकसंख्या, दारिद्र्य व बेरोजगारी, मुद्रा आणि राजकोषीय नीति, शासकीय अंदाजपत्रक, लेखा, लेखापरीक्षण.

दारिद्र्य व बेरोजगारी:

  • प्र. ५६भारतातील दारिद्र्यरेषेचे मोजमाप, उष्मांक निकष व सुरेश तेंडुलकर समितीच्या शिफारशी.
  • प्र. ६२भारतातील बेरोजगारीचे प्रमुख प्रकार (छुपी/अदृश्य बेरोजगारी, हंगामी बेरोजगारी, संरचनात्मक बेरोजगारी).
  • प्र. ६५महात्मा गांधी राष्ट्रीय ग्रामीण रोजगार हमी कायदा (MGNREGA) - १०० दिवसांच्या रोजगाराची कायदेशीर हमी.

बँकिंग व मौद्रिक धोरण:

  • प्र. ५७भारतीय रिझर्व्ह बँक (RBI) चे पत नियंत्रण - परिमाणात्मक व गुणात्मक साधने (Repo Rate, CRR, SLR).
  • प्र. ६४भारतातील बँकिंग क्षेत्रातील सुधारणा, बिगर-बँकिंग वित्तीय संस्था व नरसिंहम समिती शिफारशी.

राष्ट्रीय उत्पन्न :

  • प्र. ५८भारतातील राष्ट्रीय उत्पन्न (National Income) मोजण्याच्या ३ प्रमुख पद्धती (उत्पादन, उत्पन्न व खर्च पद्धत).

सार्वजनिक वित्त व करप्रणाली:

  • प्र. ५९शासकीय अंदाजपत्रक - राजकोषीय तूट (Fiscal Deficit), महसुली तूट व अर्थसंकल्प.
  • प्र. ६०भारतातील वस्तू व सेवा कर (GST) - १ जुलै २०१७ ची अंमलबजावणी, १०१ वी घटनादुरुस्ती व कर रचना.

औद्योगिक विकास व सार्वजनिक उपक्रम:

  • प्र. ६१पंचवार्षिक योजना काळातील औद्योगिक धोरण, अवजड उद्योग विकास व परकीय साहाय्य.
  • प्र. ७०केंद्र सरकारच्या सार्वजनिक क्षेत्रातील उपक्रमांचे वर्गीकरण (महारत्न, नवरत्न आणि मिनीरत्न दर्जा).

परकीय व्यापार व गुंतवणूक:

  • प्र. ६३भारताचे परकीय व्यापार धोरण - आयात-निर्यात समतोल, चालू खात्यातील तूट व परकीय चलन साठा.
  • प्र. ६६प्रत्यक्ष परकीय गुंतवणूक (FDI) - आपोआप मार्ग, सरकारी मार्ग व क्षेत्रनिहाय मर्यादा.

चलनवाढ :

  • प्र. ६७भारतातील महागाईचे मोजमाप - घाऊक किंमत निर्देशांक (WPI) आणि ग्राहक किंमत निर्देशांक (CPI).

कृषी अर्थशास्त्र व ग्रामीण पतपुरवठा:

  • प्र. ६८राष्ट्रीय कृषी व ग्रामीण विकास बँक (NABARD) - १२ जुलै १९८२ ची स्थापना व कृषी पतपुरवठा.

लोकसंख्या

  • प्र. ६९भारतातील लोकसंख्या लाभांश (Demographic Dividend), कायदे आणि कौशल्य विकास कार्यक्रम.
६. सामान्य विज्ञान (General Science)15 प्रश्न · प्र. 71 ते 85

अधिकृत अभ्यासक्रम घटक: भौतिकशास्त्र (Physics), रसायनशास्त्र (Chemistry), वनस्पतीशास्त्र (Botany), प्राणीशास्त्र (Zoology) व आरोग्यशास्त्र (Hygiene).

भौतिकशास्त्र (Physics):

  • प्र. ७१ध्वनीचा वेग - स्थायू, द्रव आणि वायू माध्यमांमधील ध्वनीच्या प्रसरणाचा वेग व तापमान प्रभाव.
  • प्र. ७२प्रकाशाचे अपवर्तन (Refraction of Light) - अंतर्वक्र व बहिर्वक्र भिंगांचे नाभीय अंतर व मानवी डोळ्यातील दोष.
  • प्र. ७३उष्णतेचे वहन (Conduction), अभिसरण (Convection) आणि विकिरण (Radiation) या प्रक्रियांमधील फरक.

रसायनशास्त्र (Chemistry):

  • प्र. ७४अणूची रचना - अणूच्या तिसऱ्या कक्षेतील (M-shell) इलेक्ट्रॉनची कमाल धारण क्षमता (2n^2 = 18).
  • प्र. ७५रासायनिक बंध - आयनिक बंध (Ionic Bond) व सहसंयुज बंध (Covalent Bond) यांचे भौतिक गुणधर्म.
  • प्र. ७६आधुनिक आवर्तसारणी (Modern Periodic Table) - मूलद्रव्यांचे आवर्त व गणातील इलेक्ट्रॉनिक संरूपण.
  • प्र. ७७आम्ल, आम्लारी व क्षार - pH मूल्य श्रेणी (० ते १४) आणि लिटमस कागदावरील रंगबदल अभिक्रिया.

वनस्पतीशास्त्र (Botany):

  • प्र. ७८वनस्पतींमधील स्थायी ऊती - पाणी वहन करणाऱ्या जलवाहिन्या (Xylem) व अन्न वहन करणाऱ्या रसवाहिन्या (Phloem).
  • प्र. ८३वनस्पतींमधील प्रकाशसंश्लेषण प्रक्रिया - हरितद्रव्य (Chlorophyll) व सौर ऊर्जेचे रासायनिक ऊर्जेत रूपांतर.

प्राणीशास्त्र व आरोग्यशास्त्र (Zoology & Hygiene):

  • प्र. ७९मानवी शरीरातील 'कुफरच्या पेशी' (Kupffer cells) चे स्थान (यकृत) व सूक्ष्मजीवांचा नाश करण्याचे कार्य.
  • प्र. ८०मानवी रक्ताभिसरण संस्था - तांबड्या रक्तपेशी (RBC), पांढऱ्या रक्तपेशी (WBC) व रक्तपट्टिकांचे आयुष्यमान.
  • प्र. ८१मानवी मज्जासंस्था - प्रमस्तिष्क (Cerebrum) व अनुमस्तिष्क (Cerebellum) द्वारे शरीराचा समतोल राखणे.
  • प्र. ८२मानवी संसर्गजन्य रोग - जिवाणूजन्य (Bacterial) व विषाणूजन्य (Viral) रोगांची लक्षणे व प्रसार.
  • प्र. ८४राष्ट्रीय क्षयरोग नियंत्रण कार्यक्रम - DOTS (Directly Observed Treatment, Short-course) उपचारांची अंमलबजावणी.
  • प्र. ८५प्राण्यांचे वर्गीकरण - समपृष्ठरज्जू (Chordates) व असमपृष्ठरज्जू (Non-chordates) प्राण्यांची शारीरिक लक्षणे.
७. अंकगणित व बुद्धिमत्ता चाचणी (Aptitude & Reasoning)15 प्रश्न · प्र. 86 ते 100

अधिकृत अभ्यासक्रम घटक: उमेदवार किती वेगाने व अचूकपणे विचार करू शकतो हे अजमावण्यासाठी प्रश्न, बेरीज, वजाबाकी, गुणाकार, भागाकार, दशांश अपूर्णांक व टक्केवारी.

संख्यामाला व कोड्स:

  • प्र. ८६संख्यामालिका (Number Series) - गणितातील क्रमिक फरक ओळखून गाळलेले पद शोधणे.
  • प्र. ८७सांकेतिक भाषा (Coding-Decoding) - मुळाक्षरांची विशिष्ट नियमानुसार पुनर्रचना करणे.

तार्किक अनुमान व नातेसंबंध:

  • प्र. ८८नातेसंबंध (Blood Relations) - कौटुंबिक वृक्षावर आधारित नाते ओळखणे.
  • प्र. ९६वेन आकृत्या (Venn Diagrams) - संच सिद्धांतावर आधारित दिलेल्या घटकांमधील संबंध दर्शवणे.
  • प्र. ९७विधाने व निष्कर्ष (Syllogism) - तार्किक विधानांवरून अचूक निष्कर्ष काढणे.

दिशा, वेळ व अंतर:

  • प्र. ८९दिशा आणि अंतर (Direction & Distance) - सुरुवातीच्या ठिकाणापासूनचे अंतिम अंतर व दिशा.
  • प्र. ९०वेळ, अंतर आणि वेग (Time, Speed & Distance) - आगगाडी व पूल ओलांडण्यावरील गणित.
  • प्र. ९१काम, काळ आणि मजूर (Time & Work) - अनेक व्यक्तींनी एकत्र काम केल्यावर लागणारा वेळ.
  • प्र. ९८घड्याळ (Clock) - तास काटा व मिनिट काटा यांमधील विशिष्ट वेळेतील अंशात्मक कोन.
  • प्र. ९९कॅलेंडर (Calendar) - दिलेल्या तारखेचा वार व वर्षांतील दिवसांची गणना करणे.

शेकडेवारी, नफा तोटा :

  • प्र. ९२शेकडेवारी, नफा व तोटा (Percentage, Profit & Loss) - खरेदी-विक्री व्यवहारातील टक्केवारी.
  • प्र. ९३सरळव्याज व चक्रवाढव्याज (Simple & Compound Interest) - रास व व्याजाची गणना.
  • प्र. ९४गुणोत्तर, प्रमाण व वयोमान (Ratio, Proportion & Age Problems) - व्यक्तींच्या आजच्या व भावी वयाचे गुणोत्तर.
  • प्र. ९५सरासरी (Average) - दिलेल्या संख्यांचा मध्यमान व गणितातील नवीन घटकाचा समावेश.
  • प्र. १००बैठक व्यवस्था व कोडी (Seating Arrangement & Logic Puzzles) - वर्तुळाकार वा रेषीय बसण्याची रचना.

05 पूर्व परीक्षेचा कट ऑफ

MPSC Group B Prelims 2019 Cut Off


06 वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (FAQs)

1. MPSC Group B Prelims 2019 परीक्षा कधी आयोजित करण्यात आली होती?
महाराष्ट्र दुय्यम सेवा गट-ब (अराजपत्रित) संयुक्त पूर्व परीक्षा 2019 24 मार्च 2019 रोजी आयोजित करण्यात आली होती.
2. MPSC Group B Prelims 2019 मध्ये किती प्रश्न आणि गुण होते?
पूर्व परीक्षेत एकूण 100 प्रश्न विचारले गेले होते आणि परीक्षेचे एकूण गुण 100 होते.
3. MPSC Group B Prelims 2019 परीक्षेचा कालावधी किती होता?
परीक्षेसाठी 60 मिनिटे (1 तास) वेळ देण्यात आला होता.
4. MPSC Group B Prelims 2019 मध्ये नकारात्मक गुणपद्धती काय होती?
प्रत्येक चुकीच्या उत्तरासाठी 0.25 गुण वजा केले जात होते.
5. MPSC Group B Prelims 2019 Question Paper आणि Answer Key PDF कुठे मिळेल?
या पोस्टमधील 02. प्रश्नपत्रिका व उत्तरतालिका विभागातील VIEW PDF बटणावर क्लिक करून PDF पाहता येईल. DOWNLOAD PDF बटणाद्वारे PDF डाउनलोड करता येईल.

MPSC Group B संयुक्त पूर्व परीक्षेच्या इतर वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व उत्तरतालिका येथे पाहा.

www.mpscpaper.in
MPSC Previous Year Question Papers · अभ्यासासाठी उपयुक्त साहित्य