MPSC RESOURCE HUB महाराष्ट्र लोकसेवा आयोगाच्या परीक्षांसाठी प्रश्नपत्रिका, विश्लेषण व अभ्याससाहित्य
PDF • PYQ • SYLLABUS • ANALYSIS

MPSC गट-क व तलाठी पूर्व परीक्षा: चालू घडामोडी घटकनिहाय प्रश्नविश्लेषण (2018 ते 2025) | MPSC Group C Current Affairs PYQ Analysis

MPSC Group C & Talathi Prelims Special Analysis

एमपीएससी गट-क संयुक्त पूर्व परीक्षा (२०१८–२०२५): चालू घडामोडी विषयाचे संपूर्ण व बिनचूक मायक्रो-सबटोपिक वर्गीकरण

महाराष्ट्र लोकसेवा आयोगाद्वारे (MPSC) आयोजित करण्यात येणाऱ्या गट-क संयुक्त पूर्व परीक्षेच्या २०१८ ते २०२५ या सर्व ७ वर्षांच्या प्रश्नपत्रिकांमधील चालू घडामोडी विषयाचे सूक्ष्म वर्गीकरण

2018 ते 2025 (7 परीक्षा) Current Affairs PYQ Analysis 10 सूक्ष्म उपघटक
महाराष्ट्र लोकसेवा आयोगाद्वारे (MPSC) आयोजित करण्यात येणाऱ्या गट-क संयुक्त पूर्व परीक्षेच्या २०१८, २०१९, २०२१, २०२२, २०२३, २०२४ आणि २०२५ या सर्व ७ वर्षांच्या प्रश्नपत्रिकांमधील चालू घडामोडी (Current Affairs) या विषयाच्या प्रत्येक प्रश्नाचे सूक्ष्म (Micro-subtopic wise) वर्गीकरण खालीलप्रमाणे आहे.

01 चालू घडामोडी विषयाची वर्षनिहाय प्रश्नसंख्या

परीक्षा वर्ष परीक्षेचे नाव प्रश्नसंख्या
2025महाराष्ट्र गट-क सेवा संयुक्त पूर्व परीक्षा 202515
2024महाराष्ट्र गट-क सेवा संयुक्त पूर्व परीक्षा 202415
2023महाराष्ट्र गट-ब व गट-क सेवा संयुक्त पूर्व परीक्षा 202315
2022महाराष्ट्र गट-क सेवा संयुक्त पूर्व परीक्षा 202215
2021महाराष्ट्र गट-क सेवा संयुक्त पूर्व परीक्षा 202115
2019महाराष्ट्र गट-क सेवा संयुक्त पूर्व परीक्षा 201915
2018महाराष्ट्र गट-क सेवा संयुक्त पूर्व परीक्षा 201815
एकूण (7 परीक्षा)2018 ते 2025 मधील एकूण प्रश्न105 प्रश्न

02 चालू घडामोडी: १० सूक्ष्म उपघटकांनुसार संपूर्ण वर्गीकरण

खालील कोणत्याही घटकावर क्लिक करून त्यातील तपशील पहा:

१. आंतरराष्ट्रीय घडामोडी, करार व आंतरराष्ट्रीय संस्थाउपघटक

एमपीएससी अधिकृत अभ्यासक्रम घटक: जागतिक पातळीवरील महत्त्वाच्या राजकीय, सामाजिक, राजनैतिक घडामोडी, आंतरराष्ट्रीय संघटना व करार.

  • २०१९कझाकस्तान राजधानी नामकरण: कझाकस्तानच्या पूर्व राजधानी 'अस्ताना'चे नाव बदलून नवीन राष्ट्रपतींच्या सन्मानार्थ 'नूरसुलतान' करणे.
  • २०१९संयुक्त राष्ट्रसंघ (UN) सरचिटणीस: संयुक्त राष्ट्रसंघाचे ९ वे सरचिटणीस अँटोनियो गुटेरेस यांच्याशी संबंधित विधाने व उपक्रम.
  • २०१९नागरी विमानवाहतूक संस्था (IATA): स्पाईसजेट ची IATA सोबत झालेली भागीदारी व IATA चे पूर्ण रूप (International Air Transport Association).
  • २०२१आंतरराष्ट्रीय राजनैतिक करार: भारत आणि शेजारील देश किंवा जागतिक सत्ता यांच्यादरम्यान झालेले महत्त्वाचे राजनैतिक व संरक्षण करार.
  • २०२१जागतिक संस्था नेतृत्व: आंतरराष्ट्रीय नाणेनिधी (IMF), जागतिक बँक व आंतरराष्ट्रीय कामगार संघटना (ILO) यांच्यातील प्रमुख नियुक्त्या.
  • २०२२आंतरराष्ट्रीय परिषदा: G20 शिखर परिषद आणि COP हवामान परिषदेतील मुख्य ठराव व सहभाग.
  • २०२२जागतिक आरोग्य घडामोडी: जागतिक आरोग्य संघटनेचे (WHO) विविध जागतिक आरोग्य आपत्कालीन धोरणे व अहवाल.
  • २०२३जागतिक राजकीय बदल: विविध देशांचे नव्याने निवडून आलेले राष्ट्राध्यक्ष, पंतप्रधान आणि त्यांचे भारताशी असलेले द्विपक्षीय संबंध.
  • २०२३आंतरराष्ट्रीय निर्देशांक: जागतिक शांतता निर्देशांक (Global Peace Index) व जागतिक आनंद अहवाल (World Happiness Report).
  • २०२४आंतरराष्ट्रीय प्रादेशिक संघटना: 'ब्रिक्स' (BRICS) व 'शांघाय सहकार्य संघटना' (SCO) यांचे सदस्यत्व विस्तार व वार्षिक शिखर परिषदा.
  • २०२४जागतिक संकट व मानवतावादी मदत: आंतरराष्ट्रीय आपत्ती व युद्धाच्या पार्श्वभूमीवर भारताने चालवलेल्या मदत मोहिमा (उदा. ऑपरेशन कावेरी/दोस्त).
  • २०२५ग्लोबल अलायन्स व ऊर्जा करार: आंतरराष्ट्रीय सौर आघाडी (ISA) व जागतिक जैवइंधन आघाडी (Global Biofuels Alliance) मधील नवीन सहभागी देश.
२. राष्ट्रीय घडामोडी, उपक्रम व शासकीय धोरणेउपघटक

एमपीएससी अधिकृत अभ्यासक्रम घटक: भारतातील राष्ट्रीय महत्त्वाच्या राजकीय, प्रशासकीय, सामाजिक व आर्थिक घडामोडी.

  • २०१८राष्ट्रीय आयोग व समित्या: केंद्र सरकारने स्थापन केलेले राष्ट्रीय न्यायिक आयोग किंवा प्रशासकीय सुधारणा समित्या.
  • २०१८डिजिटल इंडिया व ई-गव्हर्नन्स: केंद्र सरकारचे राष्ट्रीय ई-गव्हर्नन्स उपक्रम आणि डिजिटल ओळख उपक्रम.
  • २०१९सौभाग्य योजना: 'प्रधानमंत्री सहज बिजली हर घर योजना' (सौभाग्य) चे उद्दिष्ट, लाभ आणि अंमलबजावणीची वैशिष्ट्ये.
  • २०१९बुलेट ट्रेन प्रकल्प: प्रस्तावित मुंबई-अहमदाबाद हाय-स्पीड रेल (बुलेट ट्रेन) प्रकल्प - जपानचे तांत्रिक व आर्थिक साहाय्य.
  • २०२१नवीन राष्ट्रीय शैक्षणिक धोरण (NEP 2020): डॉ. कस्तुरीरंगन समितीच्या शिफारशी आणि ५+३+३+४ शैक्षणिक रचना.
  • २०२१राष्ट्रीय निवडणूक व राजकीय घडामोडी: मुख्य निवडणूक आयुक्त, निवडणूक रोखे (Electoral Bonds) व राजकीय पक्षांना राष्ट्रीय दर्जा.
  • २०२२गतिशक्ती राष्ट्रीय आराखडा: 'प्रधानमंत्री गतिशक्ती' मल्टी-मॉडेल कनेक्टिव्हिटी प्लॅटफॉर्म आणि पायाभूत सुधारणा.
  • २०२२डिजिटल रुपया व बँकिंग: रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडियाद्वारे (RBI) सेंट्रल बँक डिजिटल करन्सी (CBDC / e-Rupee) ची प्रायोगिक सुरुवात.
  • २०२३नवीन संसद भवन उद्घाटन: नव्या संसद भवनाची रचना, 'सेंगोल'ची स्थापना आणि त्यातील आसनक्षमता.
  • २०२३महिला आरक्षण विधेयक: 'नारी शक्ती वंदन अधिनियम' (१२८ वे घटनादुरुस्ती विधेयक / १०६ वी घटनादुरुस्ती) व त्यातील तरतुदी.
  • २०२४एक देश एक निवडणूक (One Nation One Election): रामनाथ कोविंद समितीचा अहवाल व शिफारशी.
  • २०२४नागरिकत्व सुधारणा कायदा (CAA): CAA कायद्याची नियम अधिसूचित होणे व अंमलबजावणीची प्रक्रिया.
  • २०२५राष्ट्रीय डिजिटल सार्वजनिक पायाभूत सुविधा (DPI): कृषी, आरोग्य व डिजिटल पेमेंट क्षेत्रातील राष्ट्रीय डिजिटल उपक्रम.
३. शासकीय कल्याणकारी योजना व मोहीमउपघटक

एमपीएससी अधिकृत अभ्यासक्रम घटक: सामाजिक, आरोग्य, शिक्षण व महिला-बाल विकासासाठीच्या केंद्र व राज्य सरकारच्या योजना.

  • २०१८आयुष्मान भारत / राष्ट्रीय आरोग्य मोहीम: प्रधानमंत्री जन आरोग्य योजनेची (PM-JAY) उद्दिष्टे व विमा संरक्षण मर्यादा.
  • २०१९मिशन इंद्रधनुष्य: लहान मुले आणि गरोदर महिला यांच्यातील १२ प्रतिबंधात्मक रोगांच्या लसीकरणाची राष्ट्रीय मोहीम.
  • २०२१आत्मनिर्भर भारत अभियान: अर्थव्यवस्थेला उभारी देण्यासाठी जाहीर करण्यात आलेले विविध टप्प्यांतील आर्थिक पॅकेज व योजना.
  • २०२१PM-कल्याण अन्न योजना: मोफत अन्नधान्य वाटप योजना व तिची कालमर्यादा.
  • २०२२अग्निपथ योजना: भारतीय सशस्त्र दलांत ४ वर्षांच्या कालावधीसाठी सैनिकांची भरती करणारी योजना व 'अग्निवीर'.
  • २०२२स्वेच्छानिवृत्ती व वाहन कबाड धोरण (Vehicle Scrappage Policy): जुन्या वाहनांचा पुनर्वापर व प्रदूषण नियंत्रणासाठीचे धोरण.
  • २०२३विश्वकर्मा योजना: पारंपरिक कारागीर व हस्तकला कारागिरांना आर्थिक मदत व कौशल्य विकास देणारी योजना.
  • २०२३महिला सन्मान बचत प्रमाणपत्र: महिलांसाठीची विशेष लघु बचत योजना व व्याजदर.
  • २०२४PM सूर्यघर मोफत वीज योजना: ३०० युनिट मोफत विजेसाठी छत सौर (Rooftop Solar) बसवण्याची योजना.
  • २०२४लखपती दिदी योजना: महिला बचत गटांच्या सबलीकरणासाठी सुरू करण्यात आलेला राष्ट्रीय उपक्रम.
  • २०२५PM-विद्यालक्ष्मी योजना: गुणवंत विद्यार्थ्यांना उच्च शिक्षणासाठी विनातारण कर्ज उपलब्ध करून देणारी केंद्र सरकारची नवीन योजना.
४. महाराष्ट्रातील विशेष उपक्रम, कायदे व शासन निर्णयउपघटक

एमपीएससी अधिकृत अभ्यासक्रम घटक: महाराष्ट्रातील राजकीय, आर्थिक, पायाभूत व सामाजिक क्षेत्रांतील महत्त्वाच्या घडामोडी.

  • २०१८महाराष्ट्र शासन धोरणे: महाराष्ट्रातील जलयुक्त शिवार अभियान व राज्य जलसंधारण उपक्रम.
  • २०१९महाराष्ट्राचे सेंद्रिय शेती धोरण व कृषी संजीवनी योजना: कृषी विकास व ॲग्री-बिजनेस इन्फ्रास्ट्रक्चर प्रकल्पाची अंमलबजावणी.
  • २०२१हिंदुहृदयसम्राट बाळासाहेब ठाकरे समृद्धी महामार्ग: नागपूर ते मुंबई समृद्धी महामार्गाची लांबी, टप्पे व समाविष्ट जिल्हे.
  • २०२२महाराष्ट्र नाविन्यता व स्टार्ट-अप धोरण: राज्यातील स्टार्ट-अप इकोसिस्टम आणि इनक्युबेशन सेंटर्सची उभारणी.
  • २०२२महाराष्ट्र शिवभोजन योजना: सवलतीच्या दरात अन्न उपलब्ध करून देणाऱ्या योजनेचा विस्तार.
  • २०२३पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी शेतकरी योजना व नमो शेतकरी महासन्मान निधी: केंद्र सरकारच्या धर्तीवर राज्यातील शेतकऱ्यांना वार्षिक आर्थिक साहाय्य.
  • २०२३महाराष्ट्र राज्य गीत दर्जा: 'जय जय महाराष्ट्र माझा' या गीताला महाराष्ट्राचे अधिकृत राज्यगीत म्हणून मान्यता.
  • २०२४मुख्यमंत्री माझी लाडकी बहीण योजना: राज्यातील २१ ते ६५ वयोगटातील महिलांना दरमहा रु. १५०० आर्थिक मदत देणारी योजना.
  • २०२४अटल सेतू (MTHL): मुंबई ट्रान्स हार्बर लिंक (अटल बिहारी वाजपेयी शिवडी-न्हावा शेवा अटल सेतू) - भारतातील सर्वात लांब सागरी पूल.
  • २०२५वढवण बंदर प्रकल्प: पालघर जिल्ह्यातील वाढवण येथे उभारण्यात येणारे देशातील सर्वात मोठे खोल पाण्यातील बंदर (Deep Draft Port).
५. क्रीडा घडामोडी (ऑलिम्पिक, ग्रँडस्लॅम, क्रिकेट व इतर स्पर्धा)उपघटक

एमपीएससी अधिकृत अभ्यासक्रम घटक: राष्ट्रीय व आंतरराष्ट्रीय स्तरावरील प्रमुख क्रीडा स्पर्धा, विजेते व खेळाडू.

  • २०१८U-19 क्रिकेट विश्वचषक २०१८: पृथ्वी शॉच्या नेतृत्वाखाली भारतीय युवा संघाने जिंकलेला विश्वचषक.
  • २०१८राष्ट्र्राकुल स्पर्धा २०१८ (Gold Coast): भारताची पदकतालिकेतील कामगिरी व सुवर्णपदक विजेते खेळाडू.
  • २०१९ऑस्ट्रेलियन ओपन २०१९: महिला एकेरी विजेती नाओमी ओसाका व पुरुष एकेरी नोव्हाक जोकोविच.
  • २०१९U-19 क्रिकेट विश्वचषक यश: भारताने चौथ्यांदा १९ वर्षांखालील विश्वचषक जिंकण्याची ऐतिहासिक नोंद.
  • २०२१टोकियो ऑलिम्पिक २०२०/२०२१: नीरज चोप्राचे भालाफेकमधील ऐतिहासिक सुवर्णपदक आणि भारताची एकूण ७ पदकांची कामगिरी.
  • २०२१टोकियो पॅरालिम्पिक: भारतीय पॅरा-ॲथलीट्सची सुवर्णपदके व उत्कृष्ट कामगिरी.
  • २०२२ICC T20 पुरुष विश्वचषक २०२२: इंग्लंडचे विजेतेपद व मालिकावीर खेळाडू.
  • २०२२बर्मिंघम राष्ट्राकुल स्पर्धा २०२२: टेबल टेनिस, कुस्ती व वेटलिफ्टिंगमधील भारतीय सुवर्णपदक विजेते.
  • २०२३ICC पुरुष एकदिवसीय विश्वचषक २०२३: ऑस्ट्रेलियाचे विजेतेपद, विराट कोहलीची सर्वोत्तम खेळाडू (Player of the Tournament) निवड.
  • २०२३महिला प्रीमियर लीग (WPL): मुंबई इंडियन्सचे पहिले WPL विजेतेपद व वैयक्तिक पुरस्कार.
  • २०२४पेरिस ऑलिम्पिक २०२४: मनु भाकर (नेमबाजी) ची दुहेरी पदके आणि भारतीय हॉकी संघाचे कांस्यपदक.
  • २०२४ICC पुरुष T20 विश्वचषक २०२४: रोहित शर्माच्या नेतृत्वाखाली भारताचे विश्वचषक विजेतेपद.
  • २०२५जागतिक बुद्धिबळ चॅम्पियनशिप: डी. गुकेशची ऐतिहासिक जागतिक बुद्धिबळ अजिंक्यपद स्पर्धेतील कामगिरी.
६. पुरस्कार, सन्मान व नोबेल पारितोषिकउपघटक

एमपीएससी अधिकृत अभ्यासक्रम घटक: राष्ट्रीय, आंतरराष्ट्रीय, क्रीडा, साहित्य व चित्रपट क्षेत्रांतील सर्वोच्च पुरस्कार.

  • २०१८भारतरत्न व पद्म पुरस्कार २०१८: पद्मविभूषण व पद्मभूषण विजेत्या प्रसिद्ध व्यक्तींची यादी.
  • २०१९पद्म पुरस्कार २०१९: तिजनबाई, अनिल कुमार नाईक, बलवंत मोरेश्वर पुरंदरे (शिवशाहीर बाबासाहेब पुरंदरे) व बचेंद्री पाल.
  • २०१९६४ वे फिल्मफेअर पुरस्कार २०१९: सर्वोत्कृष्ट चित्रपट 'राझी' आणि उत्कृष्ट कलाकार.
  • २०१९नोबेल पारितोषिक विशेष (२०१८ व २०१९): लैंगिक छळाच्या वादामुळे २०१८ चे स्थगित झालेले साहित्य नोबेल २०१९ मध्ये एकाच वेळी देणे.
  • २०२१५१ वा दादासाहेब फाळके पुरस्कार: अभिनेते रजनीकांत यांना प्रदान करण्यात आलेला सर्वोच्च चित्रपट सन्मान.
  • २०२१ज्ञानपीठ पुरस्कार: ५६ वे (नीलमणी फुकन) व ५७ वे (दामोदर मावजो) ज्ञानपीठ पुरस्कार विजेते.
  • २०२२भारतरत्न लता मंगेशकर पुरस्कार: महाराष्ट्र शासन आणि मध्य प्रदेश शासनाचे लता मंगेशकर पुरस्कार विजेते.
  • २०२२ऑस्कर पुरस्कार २०२२: ९४ व्या ऑस्कर पुरस्कारांमध्ये 'CODA' चित्रपटाला सर्वोत्कृष्ट चित्रपटाचा बहुमान.
  • २०२३ऑस्कर पुरस्कार २०२३ (भारतीय यश): 'RRR' चित्रपटातील 'नाटू नाटू' गाण्याला बेस्ट ओरिजिनल साँग व 'द एलिफंट व्हिस्परर्स'ला सर्वोत्कृष्ट लघुपट ऑस्कर.
  • २०२३नोबेल पुरस्कार २०२३: नर्गिस मोहम्मदी (शांतता नोबेल - इराण) व कॅटालिन कारिको/ड्र्यू वाईसमन (वैद्यकशास्त्र - mRNA लस).
  • २०२४भारतरत्न २०२४ (५ महान व्यक्ती): कर्पुरी ठाकूर, लालकृष्ण अडवाणी, पी. व्ही. नरसिम्हा राव, चौधरी चरण सिंग आणि डॉ. एम. एस. स्वामीनाथन.
  • २०२४महाराष्ट्र भूषण पुरस्कार २०२४: ज्येष्ठ अभिनेते अशोक सराफ आणि सामाजिक कार्यकर्ते यांना प्रदान करण्यात आलेला राज्य सर्वोच्च सन्मान.
  • २०२५नोबेल पुरस्कार २०२४/२०२५: एआय (AI) आणि लार्ज लँग्वेज मॉडेल्समधील योगदानासाठी भौतिकशास्त्र व रसायनशास्त्रातील नोबेल पारितोषिके.
७. विज्ञान, अंतराळ संशोधन (ISRO/NASA) व पायाभूत सुविधाउपघटक

एमपीएससी अधिकृत अभ्यासक्रम घटक: भारताचे अंतराळ उपक्रम, संरक्षण तंत्रज्ञान, आरोग्य व वाहतूक क्षेत्रातील नवसंशोधन.

  • २०१८संरक्षण क्षेपणास्त्र चाचण्या: अग्नी-५ व ब्राह्मोस क्षेपणास्त्रांच्या यशस्वी चाचण्या.
  • २०१९पकयांग विमानतळ: सिक्किम राज्यातील पहिले आणि भारतातील १०० वे कार्यरत नागरी विमानतळ.
  • २०१९चांद्रयान-२ मोहीम: इस्रोची चांद्रयान-२ मोहीम, ऑर्बिटर, विक्रम लँडर व प्रज्ञान रोव्हर.
  • २०२१कोविड-१९ लसीकरण तंत्रज्ञान: कोव्हॅक्सिन (Bharat Biotech) व कोविशिल्ड (Serum Institute) आणि CoWIN प्लॅटफॉर्म.
  • २०२२आयएनएस विक्रांत (INS Vikrant): भारताची पहिली स्वदेशी बनावटीची विमानवाहू युद्धनौका नौदलात दाखल होणे.
  • २०२२५जी (5G) तंत्रज्ञान रिलाँच: भारतातील ५जी दूरसंचार सेवांचा अधिकृत प्रारंभ.
  • २०२३चांद्रयान-३ मोहीम (ISRO): २३ ऑगस्ट २०२३ रोजी चंद्राच्या दक्षिण ध्रुवावर यशस्वी लँडिंग व 'शिवशक्ती पॉइंट' नामकरण.
  • २०२३आदित्य-L1 मोहीम: सूर्याचा अभ्यास करण्यासाठी इस्रोने प्रक्षेपित केलेली पहिली अंतराळ संशोधन प्रयोगशाळा.
  • २०२४गगनयान मोहीम (Gaganyaan): अंतराळात जाणाऱ्या ४ भारतीय अंतराळवीरांची (ग्रुप कॅप्टन) घोषणा.
  • २०२४XPoSat मोहीम: इस्रोचे एक्स-रे पोलारिमीटर सॅटेलाइट प्रक्षेपण.
  • २०२५भारतीय अंतराळ स्थानक (BAS): २०३५ पर्यंत स्वदेशी अंतराळ स्थानक उभारण्याच्या इस्रोच्या आराखड्याची प्रगती.
८. पर्यावरण, प्रदूषण, जैवविविधता व वन अहवालउपघटक

एमपीएससी अधिकृत अभ्यासक्रम घटक: पर्यावरणीय निर्देशांक, प्रदूषण अहवाल, व्याघ्र गणना व रामसर स्थळे.

  • २०१८प्लास्टिक बंदी धोरण: महाराष्ट्रातील एकुलत्या प्लास्टिक वापरावर (Single-use Plastic) घालण्यात आलेली राज्यव्यापी बंदी.
  • २०१९ग्रीन पीस एअर व्हिज्युअल अहवाल: जगातील सर्वाधिक प्रदूषित शहरांची क्रमवारी (गुरूग्राम, गाझियाबाद, फरीदाबाद, दिल्ली).
  • २०२१भारत वनस्थिती अहवाल (ISFR): सर्वाधिक वनक्षेत्र असलेले राज्य (मध्य प्रदेश) व टक्केवारीनुसार वने असलेली राज्ये.
  • २०२१रामसर पाणथळ स्थळे (Ramsar Sites): महाराष्ट्रातील नांदूर मध्यमेश्वर व लोणार सरोवराला रामसर स्थळाचा दर्जा.
  • २०२२राष्ट्रीय व्याघ्र गणना: भारतातील वाघांची संख्या व सर्वाधिक वाघ असणारी राज्ये (मध्य प्रदेश व कर्नाटक).
  • २०२३बिबट्या पुनरुज्जीवन प्रकल्प (Project Cheetah): नामिबिया आणि दक्षिण आफ्रिकेतून कुनो राष्ट्रीय उद्यानात (मध्य प्रदेश) आणलेले बिबटे.
  • २०२३कास पठार व जैवविविधता: युनेस्को जागतिक वारसा स्थळातील नवीन वनस्पती प्रजातींचे शोध.
  • २०२४जागतिक हवामान कामगिरी निर्देशांक (CCPI): हवामान बदल कामगिरी निर्देशांकात भारताचे स्थान.
  • २०२५प्लास्टिक प्रदूषण जागतिक करार: प्लॅस्टिक कचरा संपवण्यासाठी संयुक्त राष्ट्रसंघाची जागतिक परिषद व निर्णय.
९. चर्चित व्यक्ती, नियुक्त्या व निधनउपघटक

एमपीएससी अधिकृत अभ्यासक्रम घटक: राष्ट्रीय व आंतरराष्ट्रीय पातळीवर चर्चेत असलेल्या प्रसिद्ध व्यक्ती, नवीन नियुक्त्या व दिवंगत व्यक्ती.

  • २०१८मुख्य न्यायाधीश नियुक्त्या: सर्वोच्च न्यायालयाचे सरन्यायाधीश पदावरील नियुक्तीक्रम.
  • २०१९आंतरराष्ट्रीय नियुक्त्या: आंतरराष्ट्रीय नाणेनिधीच्या (IMF) मुख्य अर्थतज्ज्ञपदी गीता गोपीनाथ यांची निवड.
  • २०२१भारताचे सीडीएस (CDS): भारताचे पहिले चीफ ऑफ डिफेन्स स्टाफ जनरल बिपिन रावत यांच्याशी संबंधित माहिती.
  • २०२२भारताच्या राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मू: १५ व्या राष्ट्रपती व देशाच्या पहिल्या आदिवासी महिला राष्ट्रपती.
  • २०२२ब्रिटनच्या सर्वात जास्त काळ राज्य करणाऱ्या राणी: राणी एलिझाबेथ द्वितीय यांचे निधन.
  • २०२३भारताचे नवे सरन्यायाधीश: न्यायमूर्ती डी. वाय. चंद्रचूड (५० वे सरन्यायाधीश).
  • २०२३एम. एस. स्वामीनाथन निधन: भारतातील हरित क्रांतीचे जनक डॉ. एम. एस. स्वामीनाथन यांचे निधन व कार्य.
  • २०२४रतन टाटा निधन: भारतीय उद्योगपती व पद्मविभूषण रतन टाटा यांचे उद्योग आणि समाजकार्यातील योगदान.
  • २०२४सुप्रिम कोर्टातील महिला न्यायमूर्ती: न्यायमूर्ती फातिमा बीवी (पहिली महिला न्यायमूर्ती) यांच्या स्मृती व कार्य.
  • २०२५जागतिक बँक व UNO मधील भारतीय नेतृत्व: जागतिक बँकेचे अध्यक्ष अजय बंगा व संयुक्त राष्ट्रसंघातील भारतीय प्रतिनिधी.
१०. पुस्तके, लेखक, दिनविशेष व परिषदाउपघटक

एमपीएससी अधिकृत अभ्यासक्रम घटक: चर्चित पुस्तके, लेखक, महत्त्वाचे राष्ट्रीय व आंतरराष्ट्रीय दिनविशेष आणि संमेलने.

  • २०१८राष्ट्रीय व आंतरराष्ट्रीय दिनविशेष: जागतिक योग दिन (२१ जून), जागतिक पर्यावरण दिन (५ जून) यांच्या मध्यवर्ती संकल्पना (Themes).
  • २०१९संमेलने व संमेलन अध्यक्ष: अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलन व त्याचे अध्यक्ष.
  • २०२१चर्चित पुस्तके व बुकर पुरस्कार: बुकर पुरस्कार विजेते लेखक व त्यांच्या कादंबऱ्या.
  • २०२२आंतरराष्ट्रीय बुकर पुरस्कार: गीतांजली श्री यांच्या 'टॉम्ब ऑफ सँड' (Tomb of Sand) या हिंदी कादंबरीला आंतरराष्ट्रीय बुकर पुरस्कार.
  • २०२३G20 नवी दिल्ली शिखर परिषद: 'वसुधैव कुटुंबकम्' (One Earth, One Family, One Future) ही संकल्पना आणि दिल्ली जाहीरनामा.
  • २०२४मराठी भाषेला अभिजात दर्जा: केंद्र सरकारद्वारे मराठी भाषेसह ५ भाषांना अधिकृत 'अभिजात भाषा' (Classical Language) दर्जा प्रदान करणे.
  • २०२५अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलन २०२५: ९८ वे अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलन व त्याचे अध्यक्ष स्थान.

05 वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (FAQs)

1. MPSC गट-क व तलाठी पूर्व परीक्षेत चालू घडामोडी (Current Affairs) विषयावर किती प्रश्न असतात?
महाराष्ट्र लोकसेवा आयोगाच्या (MPSC) सध्याच्या परीक्षा आराखड्यानुसार गट-क संयुक्त पूर्व परीक्षेत 100 पैकी चालू घडामोडी विषयावर 15 प्रश्न (15 गुण) विचारले जातात.
2. MPSC Group C Prelims साठी चालू घडामोडींमधील सर्वात महत्त्वाचे घटक कोणते आहेत?
मागील परीक्षांच्या विश्लेषणावरून महाराष्ट्रातील विशेष उपक्रम व कायदे, पुरस्कार व सन्मान (भारतरत्न/पद्म पुरस्कार), शासकीय कल्याणकारी योजना आणि विज्ञान-अंतराळ मोहिमा (ISRO) हे घटक सर्वाधिक महत्त्वाचे आहेत.
3. चालू घडामोडींचा अभ्यास करताना किती महिन्यांचे अपडेट्स वाचावेत?
MPSC गट-क पूर्व परीक्षेसाठी सामान्यतः परीक्षेच्या आधीच्या १२ ते १८ महिन्यांच्या राष्ट्रीय, आंतरराष्ट्रीय आणि विशेषतः महाराष्ट्र राज्याच्या चालू घडामोडींवर लक्ष केंद्रित करणे आवश्यक असते.
4. तलाठी भरती आणि MPSC गट-क पूर्व परीक्षेसाठी चालू घडामोडींचा सिलॅबस सारखाच आहे का?
होय! तलाठी भरती (ग्राम महसूल अधिकारी) आणि MPSC गट-क या दोन्ही परीक्षांसाठी चालू घडामोडींचे स्वरूप आणि प्रश्न विचारण्याची पद्धत अत्यंत साम्य असलेली असते.
www.mpscpaper.in
MPSC Previous Year Question Papers & Topic-Wise Analysis · अभ्यासासाठी विश्वसनीय साहित्य